27.4 C
Скопје
18/07/2024 03:46
МАКТЕЛ

  

     

 

ВЛАДИКАТА ЈОВАН: Охридска архиепископија е прифатливо име за МПЦ, но најголем проблем е признавањето на украинската православна црква

      

Пред две лета, Српската православна црква (СПЦ) го призна постоењето на МПЦ и со томос ја изедначи на себе, ставајќи крај на повеќедеценискиот спор.
Владееше уверување дека Вселенската патријаршија, со симнувањето на шизмата (отпадништво од црковната заедница) и српската црква со томосот, го расчистиле патот, православниот свет целосно да ги прифати Македонската православна црква и нејзините следбеници.

   

Оттаму изненадување е благ збор за да се опише аберот што стигна од Вселенската патријаршија оваа пролет. Нејзиниот митрополит господин Кирил, близок соработник на првиот меѓу еднаквите, екуменскиот патријарх Вартоломеј Први, преку ТВ-интервју порача дека српскиот томос, всушност, и не бил баш тоа.
Владиката Јован има уникатно искуство, одблиску ги познава приликите и во Цариград, но и дома. Две децении сослужувал и комуницирал со великодостоинствениците од православниот свет, на кои денес им „тежи“ зборот. Од друга страна, пак, бил и сега повторно е дел од највисоките структури на Македонската православна црква

 

Тој го нарече српскиот потег престап, алудирајќи дека томос може да даде единствено Вселенската патријаршија.
Поглаварот на МПЦ, господин господин Стефан, еден месец подоцна индиректно ги призна несогласувањата меѓу Скопје и Константинопол, како што клирот архаично ја нарекува Вселенската патријаршија, со седиште во денешен Истанбул.

   

     

За македонскиот архиепископ, неприфатливи се три услови на Вселенската патријаршија. Таа, според поглаварот, бара откажување од името Македонска православна црква, отстапување на македонската дијаспора и признавање на украинската црква.
За дилемата околу томосот и за условите што доаѓаат од седиштето на Вселенската патријаршија, градот некогаш прославен како Цариград, зборувавме со митрополитот крушевско-демирхисарски, Јован, во јавноста познат и по световното име Вранишковски.

Владиката Јован има уникатно искуство, одблиску ги познава приликите и во Цариград, но и дома.
Две децении сослужувал и комуницирал со великодостоинствениците од православниот свет, на кои денес им „тежи“ зборот. Впрочем, тоа го сведочи и заедничка фотографија на владиката и Вартоломеј. Од друга страна, пак, бил и сега повторно е дел од највисоките структури на Македонската православна црква.

Забавено време
Конаците на манастирот Св. Јован Златоуст | Фото: БИРН
Со епископот разговаравме во манастирот „Св. Јован Златоуст“, во подножјето од Баба Планина, под врвот Пелистер, каде што во еден од најжешките јунски денови сè уште имаше видливи делови под снег.

Манастирот со години беше седиштето на долгооспоруваната Православна охридска архиепископија (ПОА), која пред 20 години се отцепи од МПЦ со силен тресок од реакции на верниците и на граѓаните.
Оној што првпат доаѓа во манастирскиот комплекс, не може, а да не ги забележи конаците со различни интензивни бои. Со сина боја од истата палета се бојадисани и вратите, а шаренилото преовладува и на таванот во просторијата исполнета со планинска свежина, каде што нè прими владиката.
Ја прифаќа болеста како нешто што му се нашло на животниот пат. „Во животот имав можност да претрчам одредени работи, порано да ги доживеам. Некои работи сум ги завршил однапред и сега, и да заостанам малку, не е толку страшно.“

„Треба да дојдете наесен, да видите како манастиров се вклопува во пејзажот – секое ливче од дрвјата има различна боја“, објаснува владиката, борејќи се со зборовите и тешко гестикулирајќи.
Тој веќе неколку години е болен, се движи полека и само со помагало.
„Забавено ми е времето“, вели тој, не за да се пожали, туку да објасни како функционира.

Ја прифаќа болеста како нешто што му се нашло на животниот пат.
„Во животот имав можност да претрчам одредени работи, порано да ги доживеам. Некои работи сум ги завршил однапред и сега, и да заостанам малку, не е толку страшно.“
Објаснувајќи како се справува со здравствените предизвици, се наврати на минатото, на последното рочиште како поглавар на ПОА, кога беше обвинет за перење пари и подоцна осуден.

„И сто години да ме осудите, ништо нема да загубам, зашто немам нешто незавршено во животот“, му порачал на судијата.
Неговото враќање во МПЦ следуваше по српскиот томос. Оттогаш помина година во соработката со поглаварот и со колегите од синодот, која тој ја оценува како коректна, иако чувствува воздржаност од сите страни.

„Ја испитуваме ситуацијата“, додава тој.
„И има, и нема томос“
„Најтешко ми паѓа што се бара да се фати страна“ | Фото: БИРН
Дилемата дали има или нема томос не е едноставна, уверува владиката.

Вели не грешат ниту оние што сметаат дека МПЦ доби томос од српската црква, ниту, пак, оние што тврдат дека актот на признавање, сепак, треба да „дојава“ од Цариград.
Митрополитот ја сместува конфузијава во контекст на тоа дека, според него, православната конфесија во светски рамки е на крстосница.
„Ние сме на некое прекршување“, вели тој.

Сложенава и замрсена ситуација се должи на тоа што православниот свет практично веќе не е еден, туку имаме два паралелни центри, цариградски и московски, кои се конфронтираат по повеќе точки.
Прашањето на доделување томос е една од причините за раздор.
Не грешат ниту оние што сметаат дека МПЦ доби томос од српската црква, ниту, пак, оние што тврдат дека актот на признавање, сепак, треба да „дојава“ од Цариград
Православните цркви подолго време не успеваат да се договорат кој сега го издава томосот, дали мајката-црква, како во нашиот случај СПЦ, или Константинопол, како што било со векови.

Впрочем, пропаднал обидот да се прецизираат правилата.
Нашиот соговорник се навраќа на 2009 година, од кога датираат недоразбирањата. На собир во Швајцарија, помесните цркви не успеале да изберат една од двете понудени патеки до автокефалија.
Првиот предлог бил Вселенската патријаршија да е главен потписник и без неа да не може да се даде томос, а другите цркви да се само сопотписници, додека вториот предлог томосот да се доделува со консензус на сите цркви.

Но, немало договор и затоа не постои обврзувачко решение.
Овој глобален судир директно се прекршува во микрокосмосот на МПЦ. Во информираните кругови за црковните прашања, подолго време се зборува за поделба на владиците меѓу поддржувачи на Цариград и на Москва, дури се споменуваат и конкретни имиња.

Таа поделба повремено излегува и на виделина, кога владици што се против барањата на Патријаршијата ги нарекуваат неистомислениците „фанаридиоти“, а други јавно го „коригираат“ архиепископот Стефан, велејќи дека погрешно ги претставува барањата на Цариград.
На прашањето дали МПЦ-ОА може да се доведе во ситуација да избира кој од двата православни центри да се приклучи, и практично да влезе во пазарење кој ќе ѝ понуди подобри услови, владиката Јован вели дека тоа би било најнеодржливото решение.

„Најтешко ми паѓа што се бара да се фати страна. Или ќе бидеш на оваа, или ќе бидеш на онаа страна, тоа е најлошото за православието. Треба да се мисли на решение за следните 100 години. Тоа е само еден миг за црквата“, вели владиката.
„Охридска архиепископија е прифатливо име“
„Охридска архиепископија е прифатлив назив зашто со себе носи историја долга илјада години“ | Фото: БИРН
„Дијаспората е решен проблем. Не знам зошто го спомнуваат“, дециден е владиката.

Наспроти толкувањата, стравувањата и шпекулациите дека „Цариград ќе ни ги земе црквите во дијаспората“, реалноста е поинаква според она што ни го кажа митрополитот крушевско-демирхисарски.
За ова прашање е најден компромис. На сите цркви им се остава тие да ја раководат дијаспората, новина е што се создава координативен совет што ги вклучува црквите на конкретната територија.
Вселенската патријаршија е гркофонска црква, оттаму за неа и за елинскиот свет што вклучува уште неколку помесни и влијателни цркви, терминот „Македонија“ е срцепарателен

„И таму прв во тој совет е секогаш епископот од Вселенската патријаршија.“
Другиот компромис се води според вековниот принцип „еден град – еден владика“. Затоа владиките на различни цркви во ист град во дијаспората не смеат да носат иста титула.
„Српската црква го смени името на нивниот епископ во Германија, сега епископот се нарекува дизелдорфски, а тој од Вселенската патријаршија го носи името епископ на Германија.“

Што се однесува до вториот услов од Цариград, оној за името, владиката Јован смета дека Охридска архиепископија е сосема прифатлив назив зашто со себе носи историја долга илјада години.
Вселенската патријаршија е гркофонска црква, оттаму за неа и за елинскиот свет што вклучува уште неколку помесни и влијателни цркви, терминот „Македонија“ е срцепарателен, објаснува тој.
Митрополитот, како и одредени аналитичари, смета дека МПЦ може да испреговара подобар договор со Вселенска патријаршија од оној на државата во Преспа. Да добие некој вид двојна формула – дома во црковниот устав и во правниот промет да не се менува ништо, да стои името МПЦ-ОА, а за останатиот православен свет, македонската црква да е Охридска архиепископија.

„Сепак, тоа ќе зависи од вештината на преговарање“
Најголемиот проблем
Внатрешноста на манастирот „Св. Јован Златоуст“ | Фото: БИРН
Најголем проблем е признавањето на Украинската православна црква, смета владиката Јован.

Во православниот свет, прв противник на оваа црква е Московската патријаршија.
Меѓутоа, наспроти општото убедување дека проблемот со украинската црква има само геополитичка природа, малата МПЦ да не ѝ „брца в око“ на црковната велесила од Москва, нашиот соговорник нуди аргументација од доменот на религиската догма.

Украинската црква е неприфатлива, според неговото толкување, зашто една од трите групи што ја сочинуваат, го нема она што во црквата се нарекува апостолско премство.
Апостолското премство е непрекинатиот ланец на пренесување власт во црквата, кој почнува уште од првиот век, кога, според верувањето, апостолите што го следеле Исус Христос и потоа го ширеле неговото учење, ја предале својата улога на други свештеници, па тие на други, и од нив таа пракса продолжува до ден-денешен.
Наспроти општото убедување дека проблемот со украинската црква има само геополитичка природа, малата МПЦ да не ѝ „брца в око“ на црковната велесила од Москва, нашиот соговорник нуди аргументација од доменот на религиската догмаНа тој начин, Православната црква, како и Католичката, се повикува на директна непрекината линија на апостолско премство од две илјади години.

„На пример, за да стане некој ѓакон, мора јас да направам ракополагање, односно ѓаконот да го добие апостолското премство од некој што веќе го има. Таа група во украинската црква не добила апостолско премство.“Оттаму, вели владиката, не можат да се влечат паралели меѓу македонската и украинската црква, зашто МПЦ, сепак, го имала вековниот континуитет.
„Нам никој не ни го спори апостолското премство, зашто српскиот патријарх го предал уште во 1958 година. Не е истиот случајот во Украина.“
На прашањето, зошто, и покрај догматските недоследности, Цариград ја признала украинската црква, митрополитот Јован ги крева рамениците.

„Јас имав можност да разговарам со најголемиот теолог таму, кој ми беше и професор, сега е починат, Јован Зизјулас. Во еден долг дијалог ми одговараше на сите други прашања, но за ова прашање (н.з. признавањето на украинската црква) немаше одговор.“
„Само велеше – Цариград може да го направи тоа.“

Овој одговор, вели владиката, е неприфатлив за многумина во црквите.
„Руската црква, меѓу другото, се држи и за ова и вели чекај, ако ова вие го признаете – не сте православни“, вели владиката.
Разговорот го привршивме со порака за трпение од митрополитот Јован.
Тој ја разбира потребата да се затвори проблемот, конечно МПЦ да биде призната од сите и прифатена во православниот свет, меѓутоа, бара и разбирање дека овдешните проблеми, сепак, се рефлексија на нерешените односи генерално во православието.

    

Најново

(ВИДЕО) АНГЕЛОВ: Морам да го пофалам Митко Јанчев, неговите пожарникари се најдобри и најспремни и ги користам како специјална единица и ги праќам секаде каде е критично

Sase Ivanovski

ИСУСЕ ХРИСТЕ, ЧУДО Е КАКО АМЕРИКАНЦИЕ СЕ УШТЕ ЖИВИ: КАКО ИЗГЛЕДА СМЕТКА ОД БОЛНИЦА ВО САД

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АНГЕЛОВ: Сите граѓани кои имаат викендици во планините да одат и да ја искосат тревата, не смее трева да има до нивните куќи тоа е многу опасно

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АНГЕЛОВ: Пред 1 месец од Македонски Шуми ни пратија мејл во кој не известија дека немаат пари за гориво и да не сметаме на нив при гаснење пожари

Sase Ivanovski

Пукање во Чаир: Еден ранет, еден приведен

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АНГЕЛОВ: ОВИЕ ДЕНОВИ СПИЈАМ САМО ПО 1 ДО 2 ЧАСА ДНЕВНО

Sase Ivanovski

ИВАН МИРЧЕВСКИ: ТИЕ ШТО ГО ГУШКАА ГТЦ ЗА ДА ГО СПАСАТ ОД РЕНОВИРАЊЕ СЕГА ТРЕБА ДА ДОБИЈАТ ПО ЕДЕН СТАП

Sase Ivanovski

ФОТО: ГТЦ се распаѓа, падна дел од плафонот

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Грчки аналитичари: „Тајното оружје“на Мицотакис не е вето ниту замрзнување на европски фондови

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Остри критики од Европскиот фронт – „не е добро тоа што Таравари ни се обраќа на македонски јазик“

Sase Ivanovski

ГЛАВНАТА КАПИЈА БИЛА ЗАКЛУЧЕНА, ПРОБАЛ ПРЕКУ ОГРАДАТА Осуденик од Идризово се здобил со тешки повреди

Sase Ivanovski

ВО АМЕРИКА СЕ ПУКА СО СРПСКИ КАЛАШНИКОВИ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ЈАКИМОВСКИ: Ангелов е одличен директор на ЦУК ама никој не го ферма затоа што е од мала партија, на тоа место треба да биде моќен функционер од ВМРО ДПМНЕ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Град Скопје ја спушти рампата за доизградба на кулата на Водно

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ДУИ со три резолуции – ВЛЕН: Чувствуваат дека немаат поддршка на терен

Sase Ivanovski

НЕОНАЦИСТ УАПСЕН ВО ФРАНЦИЈА Осомничен е дека планирал напади за претстојната Олимпијада

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ЈАКИМОВСКИ: Тој што дозволил Ер Тракторите да останат без пилоти и без технички сервис треба да оди во затвор, загрозена е безбедноста на државата!

Sase Ivanovski

САМО AKO МИ СЕ ЈАВИ НЕКОЈА ЗДРАВСТВЕНА СОСТОЈБА Бајден го откри условот за негово повлекување од претседателската трка

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ЈАКИМОВСКИ: Мора да поставиме дежурни служби кои ќе ги чуваат шумите и ќе ги гасат пожарите уште кога се мали а не вака да се рашират на 30 километри па господ не може да ги изгаси

Sase Ivanovski

Не ни требаат реформи, туку централизација во гаснењето на пожари, смета Ангелов

Sase Ivanovski

Генералниот секретаријат на владата има рок од 15 дена да ги достави до ДКСК сметките за патувањето на синот на Мицкоски

Sase Ivanovski

ЌЕ ЗБОРУВАМЕ ЗА ЕНЕРГЕТИКАТА И ЗА МАКЕДОНСКИТЕ ИНТЕРЕСИ Мицкоски утре ќе учествува на самит на ЕПЗ, ќе оствари и билатерални средби

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ВО НИГЕРИЈА, ОТВОРАЧОТ НА ВРАТИ ИМА СВОЈ ОТВОРАЧ НА ВРАТА

Sase Ivanovski

Шест пратеници од новиот парламентарен состав не поднеле изјава за имотна состојба до ДКСК

Sase Ivanovski

Продавници на Армани и Диор во Италија под истрага за наводна експлоатација на вработени во нивниот ланец

Sase Ivanovski

Русија и Кина започнаа поморски воени вежби во Јужното Кинеско море

Sase Ivanovski

Месец дена никој не приметил дека во ПС-Карпош фали калашников

Sase Ivanovski

Исчезнаа шест лица од Непал, биле вработени во Пехчево и Свети Николе

Sase Ivanovski

Ќучук: Северна Македонија мора да го спроведе францускиот предлог, друг пат нема

Sase Ivanovski

Отворањето на ОИ во Париз ќе го обезбедуваат 45.000 полицајци

Sase Ivanovski

За Рама вестите за помал број туристи ги оцени како организиран напад за да му се наштети на домашниот туризам

Sase Ivanovski

До 600.000 евра грант од ИПАРД за микро и мали бизниси: Целосна листа на 110 прифатливи дејности во мерка 7

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) КОМИЧАРИТЕ НАЧЕКАА, СЕГА ИМААТ ДОБАР ПЕНАЛ СО ТРАМП И БАЈДЕН

Sase Ivanovski

„Призма“: Временска дупка на часовниците на Мицкоски

Sase Ivanovski

Славјанка Петровска: Одговорете како за помошник министер во МВР е поставено лице со активна кривична пријава?

Sase Ivanovski

СО АЛАТ РАЗМОНТИРАЛЕ МОТОРИ НА ФАРМА ЗА СВИЊИ Кумановчани направиле тешка кражба

Sase Ivanovski

Вучиќ: Во петок разговор со Шолц за сите теми и потпишување меморандум за минерални суровини

Sase Ivanovski

Орбан на одмор во Хрватска – Ги чекаме Путин и Трамп, каснат

Sase Ivanovski

ПО 1 ДЕНАР ОД АКЦИЗАТА НА ДИЗЕЛ ГОРИВАТА ЌЕ ОДИ ВО КУЛТУРАТА Тоа се 3 милијарди денари за капитални проекти, вели министерот Љутков

Sase Ivanovski

Ангелов: Пожарот на планината Серта се приближува кон селото  Калањево, но селото не е загрозено

Sase Ivanovski

Пожарот во штипскиот дел на Серта се шири кон селото Пиперово

Sase Ivanovski

Ѝ ГИ ЗЕЛ ПАРИТЕ БЕЗ ДА ИЗВРШИ ГРАДЕЖНИ РАБОТИ 54-годишна жена од Демир Капија била измамена за 100.000 денари

Sase Ivanovski

Ангелов: Немам волшебен џојстик во раце да ги управувам авионите и хеликоптерите

Sase Ivanovski

Неготинскиот кризен штаб за утре бара интензивна воздушна поддршка за гасење на пожарот!

Sase Ivanovski

Неготинци го дочекаа хеликоптерот на Серта со: Браво, браво!

Sase Ivanovski

Жител на Сирково заврши со изгореници при гаснење на пожар

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ШЕФИЦАТА НА ДКСК: Нема притисок врз нашата работа, јас не би го понела моето дете на службено патување

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ДЕНЕСКА ВО ГАСЕЊЕТО СЕ ВКЛУЧИ И ХЕЛИКОПТЕР ОД ЦРНА ГОРА

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Авиони „Ер трактор“ полнат вода од Преспанско Езеро

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ПРИСТИГНАА РОМАНСКИТЕ СПАРТАН И ХЕРКУЛЕС, ЌЕ ГАСАТ СО ВОДНИ БОМБИ

Sase Ivanovski

УКРАИНЕЦ СНИМАЛ МАКЕДОНКА ПРЕКУ ПРОЗОРЕЦ ВО ПУЛА Му го зела мобилниот, па морал да ги избрише сликите! Хрватската полиција му стегна кривична

Sase Ivanovski

НОВО ЖАРИШТЕ, ПОЖАРОТ ОД СЕРТА ОДИ КОН СЕЛО ПИПЕРОВО Се разгоре и кај Калањево, жител на Сирково се здобил со изгореници

Sase Ivanovski

Сијарто со порака до ЕУ: Заканите со бојкот нема да ја принудат Будимпешта да ја прекине мировната мисија

Sase Ivanovski

ВМРО ДПМНЕ: СДС ја доведе државата до раб на банкрот, трагично е што после целиот криминал оваа партија има дрскост да коментира состојби без чувство на елементарна одговорност

Sase Ivanovski

ПРОФЕСОРОТ НА ФИНКИ, КУЛАКОВ: Да го укинеме Уставен Суд и да го замениме со CHAT GPT

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ДИМИТРИЕВСКИ: На тропскиве горештини разладување и миење на јавните површини во Куманово

Sase Ivanovski

Димитриеска Кочоска ги укина буџетските ковид-мерки од 620 милиони денари

Sase Ivanovski

ЛЕВИЦА: Интерпелацијата за Гаши во септември пред пратениците, молитвата во Собрание и секуларноста не одат заедно

Sase Ivanovski

Средба Јаневска-Гир: Посветено работиме да создадеме европски образовен систем за македонските ученици

Sase Ivanovski

Зајакнување на македонските компании за пренасочување кон соларна енергија

Sase Ivanovski

СДСМ: Јаневска потврди дека не планира да ги покачува платите во образованието

Sase Ivanovski

СДСМ: ВМРО-ДПМНЕ ги малтретира скопјани, ЈСП пред колапс тие не набавуваат автобуси

Sase Ivanovski

ПА ДОБРО ШТО Е ОВА ЉУДИ?! Во дворот на полицијата во Штип во службено „шкода јети“ пронајдена дрога?!

Sase Ivanovski

Работна средба на претседателката Сиљановска Давкова со амбасадорите на земјите од Вишеградската група

Sase Ivanovski

Средба Николоски и Клековски/Аџигогов: Квалитетна здравствен систем и заштита е приоритет на Владата

Sase Ivanovski

Армијата во координација со ЦУК и со помош од пријателски земји ја продолжува борбата со огнената стихија во неготинско

Sase Ivanovski

ВМРО ДПМНЕ: Комплетна невистина е дека сопругата на Муцунски патувала за Вашингтон, Филипче продуцира лажни вести, да одговори како се стекна со луксузната хациенда и возило

Sase Ivanovski

Сите хеликоптери утрово продолжија со гаснење на пожарите на Серта и Огражден, се очекува да пристигне авион од Романија

Sase Ivanovski

Активни се 13 пожари низ Македонија

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Сајкоски: Македонски Брод со скромниот буџет и посветеноста на градоначалникот се развива секој ден

Sase Ivanovski

ЦИВИЛ: Стоп за славеничкото пукање. Твојот куршум може да убие некого!

Sase Ivanovski

Пензионер од Кавадарци пријавил настан во полиција лажно претставувајќи се како градоначалникот Јанчев!

Sase Ivanovski

Нашето најголемо оружје е тоа што сме надзорник на европскиот курс на Скопје, вели Мицотакис

Sase Ivanovski

МНР: Постои дипломатска пракса министер за надворешни работи на официјални настани од ваков вид да биде формално придружуван од брачен партнер, вистината е дека на ова патување министерот не беше придружуван од својата сопруга

Sase Ivanovski

СДСМ: Мицкоски да престане да се правда на буџетот, пари имаат за се

Sase Ivanovski

СДСМ: Мицкоски лаже, кредитот од Будимпешта е негов политички интерес, СДСМ обезбеди поповолни кредити

Sase Ivanovski

СДСМ: Тошковски нема решено ниедно убиство за шест месеци

Sase Ivanovski

Мицотакис откри дека го опоменал Мицкоски пред сите на самитот во Вашингтон дека на масата седи заради потпишаниот договор и државата се вика Република Северна Македонија

Sase Ivanovski

Мицкоски: Покрај душманското трошење на Буџетот од претходната власт, ќе обезбедиме повисоки пензии согласно ветеното

Sase Ivanovski

Мицкоски: Финансиската соработка со Унгарија подразбира рамки која може да искористи над 500 милиони евра, под камата дупло пониска од еврообврзницата на минатата влада

Sase Ivanovski
Вчитувам....