13.8 C
Скопје
23/02/2024 22:26
МАКТЕЛ

      

Текстилниот отпад шанса за нови бизниси

      

Магацините и халите на штипските текстилни конфекции се затрупани со текстилен отпад. Материјалот кој останува по шиењето на готовите текстилни производи се складира и мора да помине низ посебна процедура, за да се транспортира на градската депонија „Трештена скала”. Кирил Нашков, претставник на штипските текстилни конфекции во текстилниот кластер вели дека токму тој отпад е неубава слика пред странските партнери, кога ги посетуваат фабричките погони, за склучување нови договори. Но, сега веќе сите знаат, на почетокот на партнерите мораше да им објаснуваме што тоа значи и зошто го правиме. Се снаоѓаме, со тоа што подискретно го складираме тој отпад, но сега засега таква е законската процедура. Прво треба да поминат од Царина да го видат тој отпад, потоа да го складираме и уништиме, вели Нашков.

   

Токму овој отпад е шанса за бизнис, посочува Нашков, но и Борис Шарковски од Фондацијата за развој на локалната заедница (ФРЛЗ) и Кристина Ампева од „Гласен текстилец”. Нашков со партнер од Хрватска пред пет години создале фирма за рециклирање и искористување на текстилниот отпад од македонските текстилни фабрики и тоа за автомобилската индустрија во Хрватска. Но, идејата пропаднала поради актуелните закони и прописи во земјава. Тогаш не најдовме разбирање од Царинската управа, бидејќи баравме да нè ослободат од вредноста на тој отпад. Тогаш ни рекоа дека не може да се смени таа регулатива, тешко е да се организира таа промена и така тоа остана и фирмата чека некои подобри времиња. Мислам штета е тој отпад да се уништува на овој начин, како што сега го уништуваме. Прво ја загадуваме животната средина, потоа имаме огромни трошоци за него, а во целиот свет се рециклира и се прави некаков производ од него, вели Нашков.

 

Две невладини организации ФРЛЗ и „Гласен текстилец” веќе неколку години работат на рециклирање на текстилниот отпад. Шарковски од ФРЛЗ вели дека имаат истражувања и анализи за рециклирањето на текстилниот отпад. Забележува дека текстилниот отпад го гледаат не како отпад, туку како ресурс со кој може да се произведе нов производ со додадена вредност. Она што ние со овој проект го правиме е прво да ја подигнеме свеста на луѓето дека текстилниот отпад не е само отпад, туку е ресурс, репроматеријал, којшто може да овозможи економска независност на одредени социјални категории луѓе, вели Шарковски. Посочува дека подолго време од текстилниот отпад произведуваат перници за седење, украсни перници, потоа за домашни миленици и кукли за деца. Но исто така има и други начини којшто може да се употреби за изолациски панели, бехатон-плочки, широка е употребата, вели Шарковски. За време на пандемијата ангажирале текстилни работнички кои останале без работа, а по неа и лица од социјално ранливите категории кои ги шијат производите од текстилниот отпад. На истата проблематика со години работи и „Гласен текстилец”. Кристина Ампева од „Гласен текстилец” вели дека како здружение формирано од текстилни работнички имаат прилично познавање од работењето со текстилен отпад, лон-производство. Посочува дека со поддршка на фондацијата „Kvinna till Kvinna” имале можност овие две години да поработат подлабоко на тој сегмент и се однесува на вистинско економско зајакнување на жените преку социјални претпријатија или задруги.

   

     

– Дополнително во време на корона-кризата многу жени од текстилниот сектор останаа без работа (самохрани мајки, хронично болни, мајки на деца до 10 години), па го видовме и на дело недостигот од тоа лон-производство во време кога никому не му беше дојдено до модни парчиња и брендови поради фактот што целиот свет беше затворен и бевме дома. Дополнително и онаа зелена агенда која ни се наметна како потреба, а во која брзата мода е на второ место како глобален загадувач, нè натера да ги следиме искуствата во светот и регионот. Нашето следење се однесуваше на: како да работиш со текстил, а да си солидно платен и имаш плата достојна за живот, како да создадеш работни места кои имаат соодветни услови и убава работна атмосфера, работни места чија мисија е профитот да биде поделен еднакво, а дел и за планирање нови работни места на жени и лица во социјален ризик, но и како да бидете одговорни кон животната средина со значително намален текстилен отпад, а воедно да придонесувате кон нови и добро платени работни места, вели Ампева. Забележува дека е потребна стратегија, но и закон за социјални претпријатија и задруги, а токму за време на корона-кризата покажаа и докажаа дека стабилни и отпорни за разлика од типичните фирми. Исто видовме и кај нас дека жени кои ги изгубија работните места во време на корона-кризата почнаа со шиење маски, торби, промотивни материјали и имаа солидни приходи откако ги изгубија работните места. Но сепак ни треба законска регулатива и следење на позитивните пракси, како на пример во Полска, фондови и поголемо разбирање од властите дека ова е модел на иднината кој е солидарен, фер, се грижи за најранливите, е општествено и социјално одговорен, а воедно и се грижи за заштита на животната средина и од отпадот се отвораат нови и платени работни места, вели Ампева. На штипската депонија завршуваат од 600 до 700 тони отпад од текстилните конфекции. Анализите на Фондацијата за локален развој на заедницата покажуваат дека на штипската депонија „Трештена скала” завршуваат од 600 до 700 тони текстилен отпад наместо да се рециклира, односно да се искористи за производство на нови текстилни производи.

Директорот на штипското комунално претпријатие „Исар”, Трајче Здравков, за МИА појаснува дека на депонијата годишно пристигнува околу 30.000 тони различен отпад, од кои потврдува дека од 600 до 700 тони се од штипските конфекции, со што во вкупниот отпад учествува со околу три проценти. Се согласува дека овој отпад влегува со 40 проценти, но ако се земе во делот на индустрсикиот отпад, кој пристигнува на депонијата од сите индустриски капацитети од Општина Штип. Комуналниот инспектор во Општина Штип, Борче Везенков, вели дека е добро што од 1 јануари 2023 година во сила стапува новиот Закон за употреба на текстилен отпад, масла и гуми од возила. – Според новиот Закон, член 52, градоначалникот има обврска да одреди локации на кои ќе има селектирање на овој отпад. Се планира на местата каде што ќе бидат поставени контејнери за примарна селекција, а знаете дека на повеќе локации во градот има контејнери во боја, за пластика, хартија и стакло, се надевам дека на истите тие места ќе бидат обезбедени и контејнери за одделено селектирање на текстилниот отпад, вели Везенков. Штипската депонија изминатото лето беше запалена од непознати сторители, на неа гореше секаков отпад, меѓу кој е текстилниот. Горењето на депонијата е и загадување на животната средина, а во околните села и градот се чувствуваше непријатна реа. Текстилниот отпад се користи и како енергент. Модната индустрија е еден од загадувачите на животната средина, поради несоодветната искористеност на отпадот. Маријана Ацевски-Томовска од Текстилната конфекција „Златекс”-Скопје вели дека современиот начин на живеење налага да се размислува на поинаков начин за квалитетот на животната средина. Текстилниот кластер подолго време се трудеше да изнајде начин како да се третира текстилниот отпад, а истовремено да се почитуваат еколошките стандарди. До пред извесен период целиот текстилен отпад завршуваше на депониите. Меѓутоа, со реализација на регионалниот проект „Енергија од отпад за цементната индустрија од Западен Балкан”, со директна поддршка на Германското друштво за меѓународна соработка, се создадоа услови за користење индустриски текстилен отпад како алтернативно гориво во цементарница.

– Со овој проект, го правиме тоа на начин што го носиме текстилниот отпад во Цементарница „Усје”, каде што се согорува со многу висока температура и се претвора во гориво, а притоа не испушта штетни гасови во воздухот. Втор бенефит е тоа што во соработка со Царинската управа е поедноставена постапката за уништување на текстилниот отпад и не помалку важен бенефит е тоа што се намалени трошоците, рече Ацевски-Томовска. Директните увозници имаат капацитет да собираат и транспортираат отпад, но малите произведувачи зависат од организаторите, посочува Љупка Миладинова-Џамбазовски од текстилната конфекција „Албатрос”-Штип.  Носењето на отпадот до Цементарница треба да го организираат самите компании, така што тоа би требало да се врши редовно, а сега со новите зголемени трошоци, сепак тоа ќе биде малку поголем товар за компаниите, вели Миладинова-Џамбазовски. Според бизнис-секторот, потребна е институционална поддршка за да може проектот да заживее на целата територија, но сметаат дека ова е одлична бизнис-идеја, која ќе придонесе за чиста и здрава средина.

    

Најново

Села и Таравари на тет – а – тет средба се договориле: Штабот во Скопје, сметката на партијата и возилата остануваат кај екс лидерот

Sase Ivanovski

Град Скопје со обвинување до Трајко Славески и ВМРО-ДПМНЕ: Не сакаат да се откажат од месечниот паушал и да донираат за лекување на Леонид Индов

Sase Ivanovski

Блинкен: Еврејските населби се во спротивност со меѓународното право

Sase Ivanovski

Османи од САД се заблагодари за претседателската кандидатура

Sase Ivanovski

Ердоган: Турција ќе ги искористи сите расположливи средства за да ги запре израелските напади врз Газа и Ерусалим

Sase Ivanovski

Силјановска сакала кога шета да биде сама без обезбедување и затоа се думала. Сепак превагнала кандидатурата

Sase Ivanovski

Омбудсманот за случајот со Леонид: Ќе се бара промена на законите за да се овозможи лекување

Sase Ivanovski

СДСМ на став дека шефот на државата треба да се избира на непосредни избори, а не во парламентот

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ПРЕМИЕРОТ ЏАФЕРИ ИСКАРА ВРАБОТЕНА ВО ТЕТОВО: НЕ ГИ ЗНАЕТЕ ПРОЦЕДУРИТЕ

Sase Ivanovski

Зградата на МНР осветлена во боите на украинското знаме во пресрет на двегодишнината од руската инвазија на Украина

Sase Ivanovski

ИЈЗ: Хоспитализирани уште четири деца со голема кашлица

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) УКРАИНА УНИШТИ УШТЕ ЕДЕН СКАПОЦЕН РУСКИ АВИОН ЗА ШПИОНАЖА ВРЕДЕН НАД 300 МИЛИОНИ ДОЛАРИ

Sase Ivanovski

Добрата вест е дека е зголемен интересот за вакцинација: Вкупно 57 случаи на голема кашлица во Скопје, засега нема мали сипаници

Sase Ivanovski

ФОТО ЛЕГЕНДАРЕ: СИЉАНОВСКА ВО ПРВ РЕД ВО ВЛАДАТА НА БРАНКО ЦРВЕНКОВСКИ ОД 1992-РА ГОДИНА

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Ковачевски: ДПМНЕ од сабајле се ПРОТИВ уставното име, на пладне се ЗА а навечер НЕ ЗНААТ 

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) САШКО КОЦЕВ: НАЈГОЛЕМИ ДОБИТНИЦИ ОД ОВА СО ПАСОШИТЕ СЕ СРБИТЕ, ЌЕ СЕ ШИРАТ СЕГА НА ХАЛКИДИКИ НА 4 ЛЕЖАЛКИ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) САШКО КОЦЕВ НА БУБАМАРА: ОВОЈ НАРОД НА ЗАБАР ОДИ КОГА ЦРВИ ЌЕ ПОЧНАТ ДА ИЗЛЕГУВААТ ОД ЗАБИТЕ НЕ ПА НА ВРЕМЕ ДА ОТИДЕ ПАСОШ ДА ИЗВАДИ

Sase Ivanovski

Тошковски очекува за месец и половина да бидат изготвени пасоши за досега фотографираните граѓани

Sase Ivanovski

НЕПРИЈАТНО Е ДА СЕ ЗБОРУВА ЗА ТОА ВО ЗЕМЈА КОЈА СЕ СМЕТА ЗА ХРИСТИЈАНСКА: Угледни Руси бараат власта да го предаде телото на Навални на семејството

Sase Ivanovski

РУСИЈА Е НОЌНА МОРА ОД ДРЖАВА, ТАКВА ТИРАНИЈА САМО СТАЛИН МОЖЕЛ ДА НАПРАВИ: Ај што го затворија и го убија Навални, па и сега телото не го даваат за да го закопаат?!

Sase Ivanovski

ИНФЛУЕНСЕРКАТА МИА КОСТОВА СОБРА 450 000 ДЕНАРИ ДОНАЦИИ ЗА ЛЕКУВАЊЕ НА ЛЕОНИД

Sase Ivanovski

Џафери во ненајавена посета на СВР Тетово, констатираше недостаток на организација во институцијата

Sase Ivanovski

ЏАФЕРИ: Институциите да не се изненадат што без најавување ќе ги проверувам вршителите на работите и обврските што ги имаат

Sase Ivanovski

ГОРАН СДК: Многу би сакал да знам колкумина од македонските пратеници покрај обичниот и дипломатскиот пасош со себе си го носат и бугарскиот пасош

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) НЕ Е ЛЕСНО И ВЕСТИ ДА СЕ ЧИТААТ НА ТВ

Sase Ivanovski

Скопјанец е приведен, во угостителски објект ранил познаник

Sase Ivanovski

Вработените на УКИМ се уште се без плата за јануари – ректорката Билјана Ангелова на средба кај претседателот Пендаровски

Sase Ivanovski

Поп пејачката Андријана Јаневска синоќа ја доби својата прва Златна бубамара на популарноста, односно беше наградена како пејачка на годината

Sase Ivanovski

Маричиќ: Ние мораме да останеме на европскиот курс во полза на сите граѓани на С. Македонија

Sase Ivanovski

Тошковски: Единствен начин да се нормализира хаосот со патните исправи е пратениците од СДСМ и ДУИ да го изгласаат Законот за патни исправи

Sase Ivanovski

Додик: Го охрабрив Путин да продолжи!

Sase Ivanovski

ДНК ја ставија на лицитација добиената Златна бубамара: Средствата од продажбата се наменети за Леонид Индов!

Sase Ivanovski

Ванковска: Се соочуваме со непринципиелни сопки, бараме еднаква можност

Sase Ivanovski

Укинат е притворот за шестмината осомничени за упадот во М-НАВ

Sase Ivanovski

Адеми: Дојде време за претседател на државата да биде Албанец

Sase Ivanovski

Повеќето гласачи во САД сметаат дека и Бајден и Трамп се ментално неспособни за втор мандат

Sase Ivanovski

Уште нема абер од Турција за екстрадицијата на Палевски

Sase Ivanovski

ПУТИН СКАПО ЌЕ ПЛАТИ ЗА СМРТТА НА НАВАЛНИ Америка воведува 500 нови санкции за Русија

Sase Ivanovski

ЗАПРЕТЕ ГО ПРОЦЕСОТ НА СТАРЕЕЊЕ НА ВАШАТА КОЖА 30% попуст за сите ласерски третмани до крајот на март

Sase Ivanovski

Путин: Изјавата на Бајден дека сум „кучкин син“ покажува зошто Кремљ верува дека за Русија, тој би бил подобар американски претседател од Трамп

Sase Ivanovski

Кривична за полицаец кој примил поткуп за да не напише казна за сообраќаен прекршок

Sase Ivanovski

На екс премиерот Ковачевски не му е незгодно што побарал апанажа, тврди дека се е според закон

Sase Ivanovski

Рекордна заплена на дрога во Велика Британија: пронајдени 5,7 тони кокаин во контејнер со банани

Sase Ivanovski

[ФОТО] Се подготвува ли нова градба среде националниот парк Маврово, овојпат покрај Радика?

Sase Ivanovski

Уапсени двајца кумановци, пронајден кокаин, ваги и куршуми

Sase Ivanovski

Деспотовски: Почист воздух – клучен аргумент во дебатата за потреба од гасна централа

Sase Ivanovski

Ковачевски: Нема да пораснат платите на функционерите, пратениците на СДСМ ќе поднесат законски измени за намалување на коефициентите

Sase Ivanovski

Авионот со кој патувал Лавров го оставиле без керозин во Бразил

Sase Ivanovski

„ВРЕДИ“: Бујар Османи како министер на Груевски направи милионски злоупотреби, го изградија досието „пациент“ со кое ДУИ изнудуваа милиони евра

Sase Ivanovski

Исчезнатиот Александар Јошевски од Прилеп пронајден мртов

Sase Ivanovski

Прва приватна компанија постави вселенско летало на Месечината

Sase Ivanovski

ДУИ: Граѓаните ги преплавија канцелариите на ДИК во поддршка на кандидатурата на Бујар Османи за претседател

Sase Ivanovski

Русија испрати јато дронови кон Украина: Падот на едно летало предизвика пожар, има загинати

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) СРУШЕНИ РУСКИТЕ СПОМЕНИЦИ ВО ЛАТВИЈА И ПОКРАЈ ПРОТЕСТИТЕ ОД МОСКВА

Sase Ivanovski

Потресна исповед на братот на убиената жена од Кавадарци: Поради болна љубомора ја уби пред детето!

Sase Ivanovski

Скопјанец искасан од кучето на соседот

Sase Ivanovski

Коалицијата Вреди: Али Ахмети се исплаши од Таравари, Бујар Османи оди курбан

Sase Ivanovski

НА ИНИЦИЈАТИВА НА ОЛИВЕР СПАСОВСКИ, ЗА ТРИ ГОДИНИ ИЗДАДЕНИ СЕ БЛИЗУ 50 000 ПАСОШИ ВО 25 МАКЕДОНСКИ АМБАСАДИ

Sase Ivanovski

(ФОТО ГАЛЕРИЈА) Ковачевски: Посечната плата ќе е над 1.000 евра во мојот втор мандат

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Најмалку четворица загинати и над 19 исчезнати во пожарот кој зафати станбен блок во Валенсија

Tamara Ivanovska

Ковачевски: Најдовме уставно издржано решение со кое нема да пораснат платите на функционерите

Tamara Ivanovska

ДУИ очекува плебисцитарна поддршка за нивниот кандидат

Tamara Ivanovska

Почнува собирањето потписи за кандидати за претседател и за пратеници

Tamara Ivanovska

Адеми: Албанската опозиција се фати во стапицата на ДУИ

Tamara Ivanovska

Рамадани со поддршка за Пендаровски: Кандидати има многу и со различни цели, но претседателот мора да биде наш!

Tamara Ivanovska

ДУИ: Во втор круг ќе го поддржиме кандидатот кој ќе се согласи претседателот да се бира во Собранието

Tamara Ivanovska

ВМРО ДПМНЕ: Прилагодувани биле тендерските услови во РЕК за Марковски да го добие рекордниот тендер од 46 милиони евра- досега државата на оваа фирма и дала 163 милиони евра или половина од парите за когенеративна централа

Tamara Ivanovska

Со поддршка од Клиника Жан Митрев се одржа вториот симпозиум на Друштвото на кардиолошки сестри

Tamara Ivanovska

Претрес во Куманово, пронајдена дрога…

Tamara Ivanovska

Успешно заврши четвртиот циклус на програмата за размена MIRAI: Посетата на Јапонија послужи како животно искуство за 13 млади луѓе од Западен Балкан 6

Tamara Ivanovska

СДСМ: Со СДСМ има повеќе за сите: Просечна плата од речиси 40.000 денари

Tamara Ivanovska

Герасимовски: Нов кош, голчиња и детски реквизити на спортските и детското игралиште во населба Пролет

Tamara Ivanovska

Средба на министерот за внатрешни работи Панче Тошковски, заменик министерот Назим Буши и дополнителниот заменик министер Митко Бојмацалиев со амбасадорот на Република Албанија Н.Е. Фатос Река

Tamara Ivanovska

Демири и АЦФ: Трикафта го подобрува животот на пациентите со цистична фиброза

Tamara Ivanovska

Новите корисници на ученички и студентски стипендии ги добија средствата заклучно со месец февруари

Tamara Ivanovska

Работна средба на директорите на полициите на Република Северна Македонија и на Црна Гора

Tamara Ivanovska

Уставниот суд поведе постапка за 8 акти на општини

Tamara Ivanovska

Стоилковски: Анастасов од СДС излажа, Пробиштип се труе со тешки метали, а тој реди соларни панели

Tamara Ivanovska

Костадинов: На претседателските избори ќе се повтори резултатот од претходните со победа на Пендаровски

Tamara Ivanovska

Шилегов: Лицемерието на ДПМНЕ се гледа во тоа што нивните пратеници вадат пасоши со новото уставно име

Tamara Ivanovska
Вчитувам....