1.8 C
Скопје
29/01/2023 00:21
МАКТЕЛ

   

Текстилниот отпад шанса за нови бизниси

     

Магацините и халите на штипските текстилни конфекции се затрупани со текстилен отпад. Материјалот кој останува по шиењето на готовите текстилни производи се складира и мора да помине низ посебна процедура, за да се транспортира на градската депонија „Трештена скала”. Кирил Нашков, претставник на штипските текстилни конфекции во текстилниот кластер вели дека токму тој отпад е неубава слика пред странските партнери, кога ги посетуваат фабричките погони, за склучување нови договори. Но, сега веќе сите знаат, на почетокот на партнерите мораше да им објаснуваме што тоа значи и зошто го правиме. Се снаоѓаме, со тоа што подискретно го складираме тој отпад, но сега засега таква е законската процедура. Прво треба да поминат од Царина да го видат тој отпад, потоа да го складираме и уништиме, вели Нашков.

  

Токму овој отпад е шанса за бизнис, посочува Нашков, но и Борис Шарковски од Фондацијата за развој на локалната заедница (ФРЛЗ) и Кристина Ампева од „Гласен текстилец”. Нашков со партнер од Хрватска пред пет години создале фирма за рециклирање и искористување на текстилниот отпад од македонските текстилни фабрики и тоа за автомобилската индустрија во Хрватска. Но, идејата пропаднала поради актуелните закони и прописи во земјава. Тогаш не најдовме разбирање од Царинската управа, бидејќи баравме да нè ослободат од вредноста на тој отпад. Тогаш ни рекоа дека не може да се смени таа регулатива, тешко е да се организира таа промена и така тоа остана и фирмата чека некои подобри времиња. Мислам штета е тој отпад да се уништува на овој начин, како што сега го уништуваме. Прво ја загадуваме животната средина, потоа имаме огромни трошоци за него, а во целиот свет се рециклира и се прави некаков производ од него, вели Нашков.

 

Две невладини организации ФРЛЗ и „Гласен текстилец” веќе неколку години работат на рециклирање на текстилниот отпад. Шарковски од ФРЛЗ вели дека имаат истражувања и анализи за рециклирањето на текстилниот отпад. Забележува дека текстилниот отпад го гледаат не како отпад, туку како ресурс со кој може да се произведе нов производ со додадена вредност. Она што ние со овој проект го правиме е прво да ја подигнеме свеста на луѓето дека текстилниот отпад не е само отпад, туку е ресурс, репроматеријал, којшто може да овозможи економска независност на одредени социјални категории луѓе, вели Шарковски. Посочува дека подолго време од текстилниот отпад произведуваат перници за седење, украсни перници, потоа за домашни миленици и кукли за деца. Но исто така има и други начини којшто може да се употреби за изолациски панели, бехатон-плочки, широка е употребата, вели Шарковски. За време на пандемијата ангажирале текстилни работнички кои останале без работа, а по неа и лица од социјално ранливите категории кои ги шијат производите од текстилниот отпад. На истата проблематика со години работи и „Гласен текстилец”. Кристина Ампева од „Гласен текстилец” вели дека како здружение формирано од текстилни работнички имаат прилично познавање од работењето со текстилен отпад, лон-производство. Посочува дека со поддршка на фондацијата „Kvinna till Kvinna” имале можност овие две години да поработат подлабоко на тој сегмент и се однесува на вистинско економско зајакнување на жените преку социјални претпријатија или задруги.

  

– Дополнително во време на корона-кризата многу жени од текстилниот сектор останаа без работа (самохрани мајки, хронично болни, мајки на деца до 10 години), па го видовме и на дело недостигот од тоа лон-производство во време кога никому не му беше дојдено до модни парчиња и брендови поради фактот што целиот свет беше затворен и бевме дома. Дополнително и онаа зелена агенда која ни се наметна како потреба, а во која брзата мода е на второ место како глобален загадувач, нè натера да ги следиме искуствата во светот и регионот. Нашето следење се однесуваше на: како да работиш со текстил, а да си солидно платен и имаш плата достојна за живот, како да создадеш работни места кои имаат соодветни услови и убава работна атмосфера, работни места чија мисија е профитот да биде поделен еднакво, а дел и за планирање нови работни места на жени и лица во социјален ризик, но и како да бидете одговорни кон животната средина со значително намален текстилен отпад, а воедно да придонесувате кон нови и добро платени работни места, вели Ампева. Забележува дека е потребна стратегија, но и закон за социјални претпријатија и задруги, а токму за време на корона-кризата покажаа и докажаа дека стабилни и отпорни за разлика од типичните фирми. Исто видовме и кај нас дека жени кои ги изгубија работните места во време на корона-кризата почнаа со шиење маски, торби, промотивни материјали и имаа солидни приходи откако ги изгубија работните места. Но сепак ни треба законска регулатива и следење на позитивните пракси, како на пример во Полска, фондови и поголемо разбирање од властите дека ова е модел на иднината кој е солидарен, фер, се грижи за најранливите, е општествено и социјално одговорен, а воедно и се грижи за заштита на животната средина и од отпадот се отвораат нови и платени работни места, вели Ампева. На штипската депонија завршуваат од 600 до 700 тони отпад од текстилните конфекции. Анализите на Фондацијата за локален развој на заедницата покажуваат дека на штипската депонија „Трештена скала” завршуваат од 600 до 700 тони текстилен отпад наместо да се рециклира, односно да се искористи за производство на нови текстилни производи.

    

Директорот на штипското комунално претпријатие „Исар”, Трајче Здравков, за МИА појаснува дека на депонијата годишно пристигнува околу 30.000 тони различен отпад, од кои потврдува дека од 600 до 700 тони се од штипските конфекции, со што во вкупниот отпад учествува со околу три проценти. Се согласува дека овој отпад влегува со 40 проценти, но ако се земе во делот на индустрсикиот отпад, кој пристигнува на депонијата од сите индустриски капацитети од Општина Штип. Комуналниот инспектор во Општина Штип, Борче Везенков, вели дека е добро што од 1 јануари 2023 година во сила стапува новиот Закон за употреба на текстилен отпад, масла и гуми од возила. – Според новиот Закон, член 52, градоначалникот има обврска да одреди локации на кои ќе има селектирање на овој отпад. Се планира на местата каде што ќе бидат поставени контејнери за примарна селекција, а знаете дека на повеќе локации во градот има контејнери во боја, за пластика, хартија и стакло, се надевам дека на истите тие места ќе бидат обезбедени и контејнери за одделено селектирање на текстилниот отпад, вели Везенков. Штипската депонија изминатото лето беше запалена од непознати сторители, на неа гореше секаков отпад, меѓу кој е текстилниот. Горењето на депонијата е и загадување на животната средина, а во околните села и градот се чувствуваше непријатна реа. Текстилниот отпад се користи и како енергент. Модната индустрија е еден од загадувачите на животната средина, поради несоодветната искористеност на отпадот. Маријана Ацевски-Томовска од Текстилната конфекција „Златекс”-Скопје вели дека современиот начин на живеење налага да се размислува на поинаков начин за квалитетот на животната средина. Текстилниот кластер подолго време се трудеше да изнајде начин како да се третира текстилниот отпад, а истовремено да се почитуваат еколошките стандарди. До пред извесен период целиот текстилен отпад завршуваше на депониите. Меѓутоа, со реализација на регионалниот проект „Енергија од отпад за цементната индустрија од Западен Балкан”, со директна поддршка на Германското друштво за меѓународна соработка, се создадоа услови за користење индустриски текстилен отпад како алтернативно гориво во цементарница.

– Со овој проект, го правиме тоа на начин што го носиме текстилниот отпад во Цементарница „Усје”, каде што се согорува со многу висока температура и се претвора во гориво, а притоа не испушта штетни гасови во воздухот. Втор бенефит е тоа што во соработка со Царинската управа е поедноставена постапката за уништување на текстилниот отпад и не помалку важен бенефит е тоа што се намалени трошоците, рече Ацевски-Томовска. Директните увозници имаат капацитет да собираат и транспортираат отпад, но малите произведувачи зависат од организаторите, посочува Љупка Миладинова-Џамбазовски од текстилната конфекција „Албатрос”-Штип.  Носењето на отпадот до Цементарница треба да го организираат самите компании, така што тоа би требало да се врши редовно, а сега со новите зголемени трошоци, сепак тоа ќе биде малку поголем товар за компаниите, вели Миладинова-Џамбазовски. Според бизнис-секторот, потребна е институционална поддршка за да може проектот да заживее на целата територија, но сметаат дека ова е одлична бизнис-идеја, која ќе придонесе за чиста и здрава средина.

 

Најново

(ВИДЕО) ГЕНЕРАЛ СТАВРИДИС: ПУТИН СИ ЈА САКА РУСИЈА И РУСКИОТ НАРОД, НЕ БИ ПОЧНАЛ НУКЛЕАРНА ВОЈНА КОЈА ЌЕ ЗНАЧИ СВЕТСКА КАТАКЛИЗМА

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ОНА ШТО СЕГА ПУТИН ГО ПРАВИ ВО УКРАИНА, ГО ПРАВЕШЕ МИЛОШЕВИЌ ВО БОСНА ПРЕД 30 ГОДИНИ

Sase Ivanovski

Бучавата не се сфаќа сериозно, во зоните за домување има од кафулиња до складишта за градежен материјал

Sase Ivanovski

Два дела од малата депонија со линдан во ОХИС се целосно исчистени, извезени се 960 тони отпад

Sase Ivanovski

Кутиров: Царинските постапки отсега се завршуваат од далечина, електронски, без физичка интеракција со службеници

Sase Ivanovski

Во Москва се урна хеликоптер што го користел и Путин

Sase Ivanovski

Во Парламентот во Софија се подготвува декларација по нарушување на односите со Скопје

Sase Ivanovski

Таравари не сака „министерство за бурек“

Sase Ivanovski

ПРИВАТНИЦИТЕ В ПОНЕДЕЛНИК ЌЕ ПРОТЕСТИРААТ ПРЕД ЈСП Компанијата им префрлила само 5.000 денари

Sase Ivanovski

Газдите бараат да плаќаат боледување само за 15 дена

Sase Ivanovski

ИМА СТОТИНА ОБЈЕКТИ: Шанса за Центар подготви мапа на јавни институции во Скопје што горат фосилни горива

Sase Ivanovski

Таксист во Аеродром допирал 19-годишна патничка

Sase Ivanovski

ЛДП: Да не се плаќа членувањето по надзорни и управни одбори

Sase Ivanovski

ТОМ КРУЗ НЕ СТАРЕЕ, КАКО ДА СЕ ПОДМЛАДУВА?!

Sase Ivanovski

ЈАНЧЕВ: Ќе се гради првиот Регионален Центар за згрижување на бездомни миленици и ветеринарно здравство во Вардарски плански регион!

Sase Ivanovski

Советничката на Петков, Чернева: Повлекувањето на бугарскиот амбасадор Ангелов не помага во оваа ситуација

Sase Ivanovski

СДСМ: Успешни енергетски политики на СДСМ, нема рестрикции има извоз на струја, Мицкоски може да учи

Sase Ivanovski

Приведен тетовец поради физички напад врз сопругата

Sase Ivanovski

СДСМ СО НОКАУТ ДО ОПОЗИЦИЈАТА: ОБЈАВЕНА ЛИСТА НА 209 РЕНОВИРАНИ ИЛИ НОВИ ПАТИШТА ВО ВКУПНА ДОЛЖИНА ОД 1300 КИЛОМЕТРИ

Sase Ivanovski

Николоски: Една од најголемите лаги на СДСМ и ДУИ која што ја продаваат во јавноста е дека Македонија има започнато преговори за членство во ЕУ

Sase Ivanovski

На четворица Бугари им бил забранет влез во Македонија – носеле пендреци и ножеви

Sase Ivanovski

Ахмети: Мицкоски војна гледал само на телевизија

Sase Ivanovski

Николоски: Ги повикувам граѓаните да дадат поддршка на ВМРО-ДПМНЕ од 61 пратеник за Македонија да не трпи уцени и притисоци од никого

Sase Ivanovski

Воено секојдневие: Како издржуваат луѓето во Бахмут

Sase Ivanovski

Нуредини: По 30 години обезбедивме одржливи инвестиции за поквалитетен живот на сите граѓани на државата

Sase Ivanovski

Зошто во Бугарија пак ечи „Македонијаааа!“

Sase Ivanovski

АХМЕТИ: Откако Македонија влезе во НАТО, десетици и десетици странски бизнисмени дојдоа да купат локации за изградба на фабрики и хотелски капацитети

Sase Ivanovski

Али Ахмети: Со членството во ЕУ ќе се зголемат и странските инвестиции

Sase Ivanovski

ГРУБИ: Во буџетот за 2023 година се предвидени 300 милиони евра за Коридорот 8, голем проект, многу инвестициски пари за музичкиот театар, за библиотеката што се подготвува, дополнителни пари за болницата во Кичево и многу други

Sase Ivanovski

ШТО Е ПОЗАДИНАТА НА БАРАЊЕТО НА ВМРО ДПМНЕ ЗА АМНЕСТИЈА НА БИТАНГИТЕ ОД 27-МИ АПРИЛ?!

Sase Ivanovski

АМЕРИКАНСКАТА АМБАСАДОРКА ПРЕДИЗВИКА МАСОВНО ТЕЧЕЊЕ НА ЛИГИ ВО ЗЕМЈАВА

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) КОВАЧЕВСКИ: МЕ ЗАЧУДИ ИЗЈАВАТА НА МИЦКОВСКИ, САКА ДА БИДЕ ПРЕМИЕР ВО 2024-ТА НА СИТЕ ГРАЃАНИ А СЕ ФАЛИ КОЛКУ ЛУЃЕ УБИЛ ВО 2001-ВА?!

Sase Ivanovski

Тетовчанец паднал од 8-ми кат на зграда, треснал врз паркиран автомобил, се бори за живот

Sase Ivanovski

ЛДП бара да престане расфрлањето со парите на граѓаните

Sase Ivanovski

(ФОТО+ ВИДЕО) КАКО ИЗГЛЕДА КОГА РУСИЈА ЌЕ ТЕ ОСЛОБОДИ И ДЕНАЦИФИЗИРА

Sase Ivanovski

Али Ахмети од Тетово: Да се обединиме сите што сме за евроинтеграции

Sase Ivanovski

САМО ХЕЗБОЛАХ И ХАМАС ПРАВАТ ВАКВИ ЛУДОСТИ: ВМРО ДПМНЕ БЕСРАМНО БАРА АМНЕСТИЈА ЗА НАСИЛНИЦИТЕ КОИ УПАДНАА НА 27-МИ АПРИЛ ВО ПАРЛАМЕНТОТ

Sase Ivanovski

Мицкоски: Потребни се избори, за да имаме влада избрана од народот, ова е влада каде Али е стопанот, а Ковачевски послушник, кој не е избран од народот

Sase Ivanovski

Вашингтон и Москва го осудија терористичкиот напад во Источен Ерусалим

Sase Ivanovski

СДСМ ја внесе земјата во НАТО, ги отвори преговорите со ЕУ, а Мицкоски зборува за војни, велат од владејачката партија

Sase Ivanovski

Прoтести низ САД по објавеното видео од убиството на Тајeр Николс при полициско задржување

Sase Ivanovski

ВО ЗЕМЈАВА СЛОБОДНО БЕЗ РЕЦЕПТ СЕ ПРОДАВА ДРОГА?!

Sase Ivanovski

НИЕ СМЕ ЛУД НАРОД: 69 санкции за брзо возење на територија на СВР Битола, меѓу нив и возач со измерени 2,61 промили алкохол

Sase Ivanovski

БРУКА ВО ПРИЛЕП: Срам и грев е готова детска градинка која може да згрижи 250 дечиња, и после 15 месеци да не биде ставена во употреба

Sase Ivanovski

Мојсова-Чепишевска: Вистината за нашата татковина силно ќе одекнува низ светот и во времето што е пред нас

Sase Ivanovski

СДСМ: На сите наши граѓани, и на Македонците им треба визијата за 2030 година и членство во ЕУ а не враќање назад

Sase Ivanovski

Кавадарчанец пријавил дека некој друг земал кредит на негово име

Sase Ivanovski

Притвор за тинејџерот кој прегази маж на пешачки во Бутел

Sase Ivanovski

Дачиќ: Договорите од Брисел се круна на учеството на Белград во дијалогот, ЗСО им дава широк спектар на надлежности на Србите

Sase Ivanovski

ВМРО ДПМНЕ: Економската логика во енергетиката на СДС е загуба – продаваме евтино, купуваме скапо

Sase Ivanovski

Николова: Насилниците од 27 април мора да понесат одговорност, амнестија може да охрабри одредени политички структури пак да преземаат вакви активности

Sase Ivanovski

Мицкоски: Власта да престане со аматеризмот и работата спротивно на интересите на народот, и покрај сите отстапки кои ги направија имаме навреди и негации од бугарските политичари

Sase Ivanovski

Мицкоски: Уставни измени во овој парламентарен состав нема да има, парламентот нема да работи под бугарски диктат, ја предупредувавме владата да не прифаќа се

Sase Ivanovski

БЕСИМИ: Владините политики го задржаа и потврдија кредитниот рејтинг на РС Македонија од „Стандард и Пурс“

Sase Ivanovski

Мицкоски: Во Гази Баба се реализира се што е ветено, со општинската обврзница ќе можат да се реализираат нови проекти, повеќе од тоа што е ветено на изборите

Sase Ivanovski

Стандард и Пурс: Денарот е стабилен, банкарскиот сектор соодветно капитализиран

Sase Ivanovski

Ковачки: Ахмети се плаши од Христијан Мицкоски, затоа се сите изблици на национализам, знае дека Христијан ќе ја поведе Македонија во нова иднина, во која нема да има место за него

Sase Ivanovski

Стефковски: Во населеното место Трубарево ја започнуваме 4-та фаза од изградбата на фекалната канализација, проект чија вредност е околу 7 милиони денари

Sase Ivanovski

УШТЕ ЕДЕН ДЕН ПОМИНА А МИЦКОВСКИ НЕ СЕ ИЗВИНИ НА ЕСМ И НА ВЛАДАТА И НА НАРОДОТ ШТО ШИРЕШЕ СТРАВ ДЕКА НЕМА ДА ИМАМЕ СТРУЈА, НАФТА И ГАС

Sase Ivanovski

СДСМ: Милитаристичките изјави на Мицкоски покажуваат дека е заложник на Апасиев

Sase Ivanovski

На поштарот му треба цел месец за неколку километри низ Скопје

Tamara Ivanovska

Полицијата синоќа упадна во 100 локали низ државата

Tamara Ivanovska

Струмичанец тешко повреден по пад при излегување од такси возило

Tamara Ivanovska

Ковачевски: Мнозинството е стабилно, има можност за зголемување, тоа е добро за ефикасноста на Собранието

Tamara Ivanovska

Контроли во угостителски објекти, констатирани 8 прекршоци

Tamara Ivanovska

БРАКО ја испорача првата пратка возила во 2023 година

Tamara Ivanovska

(ВИДЕО) ВМРО ДПМНЕ: Стојаноски од автопатот Петровец-Катланово, кој 27 месеци стои ископан: Власта кажува дека овој автопат е завршен, а тој стои ископан и на него нема работници

Tamara Ivanovska

Пендаровски: Во моментов не постои шанса да се доближиме до две третини потребни за промена на Уставот

Tamara Ivanovska

Дали Алтернатива излегува или останува во Владата – прашање до премиерот Ковачевски

Tamara Ivanovska

Колку камиони и колку машини се на располагање за зимско одржување на патиштата во земјава?

Tamara Ivanovska

Скандал со директорот на Фајзер: Прво нападна новинар, па му го искрши таблетот

Tamara Ivanovska

Стандард и Пурс: Денарот е стабилен, банкарскиот сектор соодветно капитализиран

Tamara Ivanovska

ЗАПАДОТ ГО ПРЕДУПРЕДИЛ КУРТИ Косово би можело да ја изгуби поддршката ако не е конструктивно за новиот предлог

Tamara Ivanovska

ТОА НЕ Е ДОМАШЕН СКАНДАЛ, ТУКУ ДЕЦЕНИСКА ПОЛИТИКА Радев го коментира претепувањето на Пендиков

Tamara Ivanovska

ЕДНО Е ДА ВЕЛИШ „ЈАС СУМ БУГАРИН“, ДРУГО ДА НОСИШ ИЛЈАДНИЦИ ПРЕКУ ГРАНИЦА Пендаровски го нарече Џамбаски „политички шарлатан“

Tamara Ivanovska

(ВИДЕО) СЕСТРАТА КОЈА МАЛТРЕТИРАШЕ СТАРИЦА НА КОСОВО ИЗБЕГАЛА? „Можеби е во Германија“

Tamara Ivanovska

Пендаровски: Го осудивме насилството во Охрид, одредени субјекти во Бугарија го искористија случајот за политички цели

Tamara Ivanovska

Персона-нон-грата не се презема заради политички изјави, туку кога има индиции за закана за националната безбедност, вели Пендаровски

Tamara Ivanovska

Иран со „висок приоритет и чувствителност, го истражува нападот врз Амбасадата на Азербејџан

Tamara Ivanovska

Потврден новиот состав на Советот на министри на Босна и Херцеговина

Tamara Ivanovska

Leave a Comment