13.8 C
Скопје
13/04/2024 01:40
МАКТЕЛ

  

     

 

Што го прави фентанилот толку опасен и како луѓето можe да сe спречи предозирање?

      

Соединетите држави се соочуваат со криза на смртни случаи од предозирање. Во 2021 година, повеќе од 106.000 Американци ги загубија животите поради предозирање со дрога – вклучително и повеќе од 1.100 тинејџери само таа година.

   

Синтетичките опиоиди, кои првенствено го вклучуваат моќниот лек фентанил, се главниот двигател на смртните случаи од предозирање, со речиси 7,5 пати вкупно зголемување од 2015 до 2021 година, според американскиот Центар за контрола и превенција на болести. Предозирањето и труењето се третата водечка причина за смрт кај децата и адолесцентите на возраст од 19 години и помлади.

 

Во 2022 година, американската Администрација за борба против дрога заплени над 50 милиони лажни апчиња на рецепт и повеќе од 4536 килограми фентанил. Сето ова доаѓа бидејќи родителите и старателите се сè позагрижени за труењата со фентанил кај тинејџерите и младите кои несвесно консумираат апчиња со фентанил илегално продадени под маската на помалку моќен лек.

   

     

Многу луѓе можеби не знаат за фентанилот и неговата легитимна употреба, но е корисно – и потенцијално спасувачко – да се знае што го прави толку опасен и што може да се користи за да се отстранат неговите ефекти.

Фентанил е различен од смирувачот за животни ксилазин, познат и по неговото име на улица, „транк“, но тие се повеќе се користат заедно. Дали постои начин да се открие дали фалсификуваните лекови имаат фентанил или ксилазин во нив? И како можат родителите и загрижените членови на семејството да ги заштитат своите најблиски од предозирање со фентанил?

За да нè води низ прашањата за овие лекови, разговарав со медицинскиот аналитичар на Си-Ен-Ен, д-р Леана Вен, лекар за итни случаи и професор по здравствена политика и менаџмент на Факултетот за јавно здравје на Институтот Милкен на Универзитетот Џорџ Вашингтон. Таа е и претседател на советодавниот одбор за Behavioral Health Group, мрежа на центри за амбулантско лекување и закрепнување со опиоиди низ САД. Претходно, таа служеше како комесар за здравство на Балтимор, каде што ја надгледуваше стратегијата за превенција на опиоиди во градот.

 

Си-Ен-Ен: Што е фентанил и за што треба да се користи?

Д-р Леана Вен: Фентанил е исклучително моќен опиоиден лек. Тој е помеѓу 50 и 100 пати посилен од морфиумот, кој е уште еден вообичаен опиоиден лек.

Постојат легитимни медицински намени за фентанил. На пример, пациентите со рак кои имаат ужасна болка може да доживеат олеснување со фентанил фластер или пастила. Или некој кој штотуку си ја скршил раката и има потреба од итно олеснување на болката може да има корист од шприцот со фентанил.

Овие настани се случаи во кои на пациентите им се дава фентанил во соодветни медицински услови, за специфични медицински индикации. Повеќето предозирање со опиоиди не се должат на фентанилот кој е пренасочен од легитимна медицинска цел.

Многу фентанил се произведува во нелегални, тајни лаборатории. Токму овој незаконски користен синтетички фентанил е најчесто поврзан со неодамнешните смртни случаи од предозирање.

Си-Ен-Ен: Што го прави фентанилот толку опасен?

Фентанил, исто така, може да се направи во форма на апчиња и може да се меша со други фалсификувани апчиња

Вен: Фентанил, како и другите опиоиди, предизвикува поспаност и седација. Некој кој зема премногу фентанил ќе ја изгуби свеста и ќе престане да дише. За неколку минути, тие би можеле да умрат бидејќи не дишат и не добиваат кислород до нивните органи.

Бидејќи фентанилот е толку силен опиоид, земањето дури и мала количина може да биде смртоносно. Друг елемент што го прави фентанилот толку опасен е тоа што многу луѓе можеби не се свесни дека ја земаат моќната дрога. Тоа е многу евтино за правење, па затоа некои дилери на дрога мешаат фентанил со други недозволени супстанции, како што се хероин, бензодиазепини, кокаин, МДМА (попозната како екстази или моли) и метамфетамини. Фентанил, исто така, може да се направи во форма на апчиња и може да се меша со други фалсификувани апчиња. Некои луѓе можеби мислат дека земаат помалку моќен опиоид како што е оксикодон, но всушност добиваат фентанил.

 

Си-Ен-Ен: Што може да се искористи за да се отстранат ефектите на фентанил?

Вен: Постои опиоиден противотров, налоксон, кој може да ги промени ефектите на опиоидите, вклучително и фентанил. Налоксон е достапен како спреј за нос и како интрамускулна инјекција.

Силно би советувал секој што користи опиоиди – без разлика дали се препишани опиоиди или недозволени дроги – да носи налоксон со себе. Ако самите се предозираат, не можат да си го спасат животот, но луѓето кои користат дроги веројатно ќе бидат и покрај други кои користат дрога, и тие можат да помогнат во реанимација. Дополнително, тие би можеле однапред да им кажат на пријателите и семејството каде е нивниот налоксон, за да можат луѓето околу нив да го администрираат доколку се открие дека не реагираат.

Членовите на семејството на оние кои користат опиоиди, исто така, треба да носат налоксон, и да се погрижат да научат како да го користат овој противотров.

Некој кој земал фентанил може да бара повеќе од една доза за да се реанимира. Исклучително е важно да се јавите и на 911 ако некој не реагира и веројатно е предозиран. Не чекајте да пристигнат болничарите пред да дадете налоксон – дајте го што е можно поскоро. Но, повторно, задолжително јавете се на 911 за да добиете брза медицинска помош.

 

Си-Ен-Ен: Дали налоксонот делува на други лекови, како хероин, бензодиазепини или ксилазин за смирување на животните?

Вен: Налоксон делува на отстранување на предозирање од хероин. Сепак, не делува против бензодиазепините, кои се посебна класа на лекови од опиоидите. Исто така, се чини дека не делува против ксилазин, кој е средство за смирување кое не е одобрено за употреба кај луѓе, но најчесто се користи за смирување на големи животни, како што се коњите. Ксилазин, вообичаено наречен транк, е пронајден измешан во други лекови, исто така, и исто така може да биде фатален.

Ова е уште една причина да се јавите на 911 кога ќе наидете на некој што има сомневање за предозирање. Дури и ако земале фентанил или друг опиоид, постои можност да имаат и нешто друго во снабдувањето со лекови што можеби нема да реагира на налоксон.

 

Си-Ен-Ен: Дали постои начин да се открие дали фалсификуваните лекови имаат фентанил во нив?

Вен: Не можеш да кажеш само со гледање на лекот. Понекогаш, фалсификуваните лекови изгледаат поинаку од вистинските лекови бидејќи доаѓаат во неквалитетно пакување или имаат неправилна форма, ознаки или бои, но честопати изгледаат речиси идентично. Исто така, не можете едноставно да откриете дали може да е загадена со фентанил.

Постои метод, кој го поддржуваат застапниците за намалување на штети, за тестирање на фентанил во резервите на лекови со користење на тест ленти за фентанил. Американскиот центар за контрола и превенција на болести има дополнителни информации за тоа како да се користи овој тест. Забележете дека само затоа што една таблета нема фентанил во неа не значи дека секоја пилула од тој добавувач нема да ја има. Исто така, тест лентите за фентанил нема да земат ксилазин или други потенцијално смртоносни загадувачи.

Си-Ен-Ен: И како можат родителите и загрижените членови на семејството да ги заштитат своите најблиски од предозирање со фентанил?

Вен: Научете ги вашите деца фалсификуваните лекови често се контаминирани со фентанил и каква е опасноста од фентанил. Мала количина може да го запре нивното дишење и да биде фатална. Тие не треба да веруваат во она што го добиваат од незаконски добавувач; тоа е како да играте руски рулет бидејќи не знаете дали може да содржи фентанил.

Знајте ги знаците на предозирање и носете со себе налоксон. Можете да се распрашате за добивање налоксон во вашата локална аптека, а многу државни и окружни здравствени одделенија нудат и налоксон. За тинејџерите кои имаат зависност од опиоиди или користат дроги поради други основни состојби како депресија или анксиозност, достапна е помош. Започнете со контактирање на вашиот педијатар. Телефонската линија на федералната влада 24/7, 988, исто така може да обезбеди ресурси за лекување.

    

Најново

(ВИДЕО) МАКСО: МЕНЕ МЕ ВИКНАА ВО СУД, А ЈАКИМОВСКИ Е НА ЦРНА ЛИСТА?!

Sase Ivanovski

Пендаровски од Карпош: Точно за еден месец од денеска започнува мојот втор мандат

Sase Ivanovski

Пендаровски: Мојата животна визија е Македонија да биде земја без внатрешни поделби, земја на соживот

Sase Ivanovski

Николовски од Оризари кочанско: Производителите на ориз добиваат вода до своите ниви, успешно старува годишената сезона за наводнување со заесни нови 200 хекатари под ориз

Sase Ivanovski

137 санкционирани возачи во Скопје, 43 за брзо возење

Sase Ivanovski

Пендаровски: Прифаќам дебата со сите седум кандидати било каде и под било какви услови, нека дојде и Мицкоски

Sase Ivanovski

Клиника за детски болести: Се зголеми вакцинацијата со вакцини кои содржат пертусис, се подигна имунитетот кај децата

Sase Ivanovski

Фатени се четворица арамии, краделе од возила во скопски Аеродром

Sase Ivanovski

ЗНМ и ССНМ: ОЈО да ја отфрли неоснованата кривична пријава на МВР кон новинарот Салиу

Sase Ivanovski

Ѓорчев: Има голем пад на рејтингот на власта – Пендаровски ќе има 100.000 гласови помалку за разлика од 2019 година

Sase Ivanovski

Бочварски: Инвестираме 1 милион евра за развој на патната инфраструктура во Кочани

Sase Ivanovski

И Силјановска не е против уставни измени, ќе се договарала со ЕУ само „Околу тоа кога ќе стапат во сила“!

Sase Ivanovski

Маричиќ: Нашите граѓани сега се повеќе поврзани со ЕУ и со регионот, паѓаат трошоците за телекомуникациските услуги

Sase Ivanovski

Алармантен број на деца-питачи на улиците и семафорите

Sase Ivanovski

Мемоарите на Алексеј Навални пристигнуваат во октомври – ги пишувал 3 години во еден од најтешките затвори во светот

Sase Ivanovski

Меџити: По изборите ќе разговараме за можни коалиции, сега сме фокусирани на програмата

Sase Ivanovski

МНР: Избегнувајте патувања во Израел, Иран, Либан и палестински територии

Sase Ivanovski

Макрон со Рама во Париз: Франција е решена да направи повеќе за Западен Балкан

Sase Ivanovski

Гутереш за нападите врз новинарот Фуркан Салиу: „Ова веќе не се толерира!“

Sase Ivanovski

Норвешка е подготвена да ја признае палестинската држава

Sase Ivanovski

(ФОТО+ВИДЕО) Половина час ја држев мечката за уши и потоа ја оттурнав – му раскажа на Ангелов нападнатиот 61-годишник

Sase Ivanovski

Истражување на Евротинк: Граѓаните најголема доверба имаат во Армијата, религиските институции и полицијата, најмала во Обвинителството и судството

Sase Ivanovski

Не изгоре Универзална. Секоја штета на новата челична конструкција, ќе биде заменета за нова, вели компанијата изведувач

Sase Ivanovski

СДСМ БРОЈ 1, ВМРО БРОЈ 2, ГРОМ БРОЈ 3… ДИК го утврди редоследот на кандидатските листи за изборите

Sase Ivanovski

Пендаровски во Гевгелија: Јас сум првиот претседател кој постави жена за аѓутант во Армијата, прва во историјата на нашата држава

Sase Ivanovski

(ДОКУМЕНТИ) Инфомакс: Што бара на иста маса Панче Тошковски со американски дилер на дрога?

Sase Ivanovski

Нападнато обезбедување во гинекологија Чаир

Sase Ivanovski

Граѓани донираат по 200, 500 и 1000 денари за изборната кампања на Ванковска

Sase Ivanovski

МВР со детали за пукање во Тетово: Од автомобил во движење било пукано во куќа

Sase Ivanovski

Тешка кражба во рудникот Суводол: приведени четири лица од Битола

Sase Ivanovski

Герасимовски: Започна реконструирањето на тротоарот на улицата „Народен фронт“

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) БОМБА НА ИНФОМАКС: КУМОТ НА МАКСИМ ДИМИТРИЕВСКИ ПРОДАЛ ПАРЦЕЛА НА ЛИДЛ ВО КУМАНОВО ПО БАСЛОСЛОВНА СУМА ОТКАКО ПРЕТХОДНО ЈА КУПИЛ ЗА ЏАБЕ?!

Sase Ivanovski

Кои се потенцијалните први дами и прв господин на Македонија?

Sase Ivanovski

СЛАВЕСКИ: Олеснување наместо шок?! Тоа е можно само со одвојување од реалноста и јавање на бранот на популизмот и откако коњот ве исфрлил од седлото

Sase Ivanovski

Јакимовски: Градежниот сектор да се подготви за обновата на Украина

Sase Ivanovski

Бојмацалиев од Крива Паланка: Реконструирани сите полициски објекти на територија на СВР Куманово, во ОВР Крива Паланка вложени над девет милиони денари

Sase Ivanovski

Николовски од Кочани: Од утре стартува повикот за мерката 3 од новата ИПАРД 3 програма, ставајќи на располагање 14 милиони евра за инвестиции 

Sase Ivanovski

Новата Opel Corsa прогласена за „Најпосакуван градски автомобил“ во Македонија за 2024 година!

Sase Ivanovski

Општините од Југозападниот и Пелагонискиот регион чекор поблиску кон интегриран систем за управување со отпад

Sase Ivanovski

Вулин: ЕУ покажа дека не се грижи за Србија

Sase Ivanovski

Левица, десница, централно

Sase Ivanovski

271 санкции за брзо возење

Sase Ivanovski

Димитриевски во ТОП тема на Телма: За Македонија е да биде своја на своето. Македонците да си останат Македонци и да влезат во големото европско семејство

Sase Ivanovski

Министерот Тошковски во посета на Отсекот за управни работи и Оддлеението за внатрешни работи во Кочани

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Тоа што го добивте од Србите е лажен томос и срам за Црквата – интервју со десната рака на вселенскиот патријарх

Sase Ivanovski

Пендаровски од Валандово: Во официјален извештај на ЕП Мицкоски е именуван како човек кој шири лажни вести

Sase Ivanovski

Мицкоски до Пендаровски: По поразот на изборите, ниту ГПС нема да те пронајде

Sase Ivanovski

Пендаровски: Немам причина да го бојкотирам вториот круг зошто ќе ги добијам изборите

Sase Ivanovski

Ковачевски на средба со бизнис организацијата Македонија 2025: СДСМ има јасен и конкретен план за раст на економијата, за конкурентни компании за подобар животен стандард на граѓаните

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ЈАНКО БАЧЕВ ПАК ЌЕ БОЈКОТИРА, ОВОЈ ПАТ ПРЕТСЕДАТЕЛСКИТЕ ИЗБОРИ ЗА ДА НЕ СМЕ ДОБИЛЕ МАРИОНЕТА ЗА ПРЕТСЕДАТЕЛ?!

Sase Ivanovski

Граѓани од населбата Даме Груев со години живеат во зграда без технички прием чекајќи имотен лист

Sase Ivanovski

Костадиновска-Стојчевска: По истрагата Универзална сала ќе се изгради и ќе биде вратена на скопјани

Sase Ivanovski

Ковачевски: Уставните измени може да ги гласаме денес, утре, задутре, во 12 напладне, во 12 навечер, 3 попладне, 3 сабајле…,како ќе кажат – така

Sase Ivanovski

Брнабиќ: Опозицијата има рок до утре до 12 часот да достави предлози, ќе ги прифатам сите

Sase Ivanovski

Пронајдени два тунела за бегство од затворот „Идризово“

Sase Ivanovski

Брижит Макрон тужи за клевета по тврдењата дека во 30-та година го сменила полот

Sase Ivanovski

Маж од Пехчево во 61 наврат извршил трансакции со туѓи платежни картички

Sase Ivanovski

Николовски во посета на успешна жена земјоделка добитничка на грант од мерката бизнис план, мерка преку која само минатата година се поддржани 115 жени земјоделки

Sase Ivanovski

Кочанец со југо удрил во маса на која седеле цело семејство, па се степале

Sase Ivanovski

Салиу: МВР ми поднесе кривична пријава за попречување на службено лице, ќе претресуваат дома кај мене и во редакцијата на Портал X поради што порталот нема да работи одредено време

Sase Ivanovski

Академија за судии: Антикорупциската комисија донесе политичка одлука по приговорот на Силјановска

Sase Ivanovski

Имаме најмал раст во регионот и најголем буџетски дефицит: Обесхрабрувачки извештај од Светска банка

Sase Ivanovski

Кривична против полицаец од Крушево за напад на колеги: ќе биде отстранет од работа

Sase Ivanovski

НА 76 ГОДИНИ ОД КАНЦЕР ПОЧИНА НАЈСЛАВНИОТ УБИЕЦ, ГЛУМЕЦ И СПОРТИСТ ВО САД, О.Џ. СИМПСОН, ЧИЕ СУДЕЊЕ Е НАЈЛЕГЕНДАРНО ВО ИСТОРИЈАТА НА САД

Sase Ivanovski

СЕДУМ МИТОВИ ВО СРПСКАТА ИСТОРИЈА

Sase Ivanovski

Муцунски: Фридом хаус ја квалификува Македонија како цикличен хибрид, криминалот и корупцијата се главен проблем

Sase Ivanovski

Мицкоски: Упатив порака до албанската опозиција за коалиција, но досега не сум добил одговор

Sase Ivanovski

МВР: Претресите во Идризово поминаа без никакви проблеми

Sase Ivanovski

Манолева: Северна Македонија едногласно прифатена како 12-та членка на Иницијативата за мали земји на СЗО/Европа, пристапувањето кон ЕУ е главен двигател на земјата

Sase Ivanovski

Македонија назадува во владеење на правото и борбата со корупцијата, порача „Фридом хаус“

Sase Ivanovski

Пешева: Над 5.000 бездомни кучиња на улиците на Скопје, само половина од нив стерилизирани

Sase Ivanovski

Повторно фалсификати од школата на Асаф, класична монтажа – единствен кој злоупотребува болни е СДС, профитираа од болните од рак и модуларните болници од кои една изгоре и живот изгубија 14 луѓе

Sase Ivanovski

СДСМ: Нов скандал, ДПМНЕ злоупотребува болни луѓе на партиски списоци

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ПЕНДАРОВСКИ: Ѝ благодарам на Бети за поддршката сиве овие години

Sase Ivanovski

ПЕНДАРОВСКИ ДОБРО ПОМИНУВА НА ТЕРЕН, ОДЛИЧНО Е ПРИМЕН ОД ГРАЃАНИТЕ

Sase Ivanovski

СДСМ: Глас за ДПМНЕ и Силјановска е глас за враќање назад и оддалечување од ЕУ

Sase Ivanovski

(Видео) Русија изврши масовен ракетен напад на Украина: „Ова е нашиот одговор до Киев за нивните напади на наши енергетски капацитети“

Sase Ivanovski

Груби тврди дека во СДСМ се повлекле од идејата поради загрижувачки резултати на анкетите, кои покажале дека големо мнозинство на Македонци се доживувале како граѓани од втор ред

Sase Ivanovski

Николоски: Пендаровски бега од одговори за криминалот, корупцијата и аферите на тие што го поддржуваат, нешто што е нотирано и во меѓународни извештаи

Sase Ivanovski

Во Пакистан автобус со муслимански верници падна во провалија, 17 загинати и 16 повредени

Sase Ivanovski
Вчитувам....