-0.2 C
Скопје
03/02/2023 08:14
МАКТЕЛ

   

„е-Општество.мк“: Превенцијата и едукацијата на општеството се најсилното оружје за кибер-безбедност

     

Мора да имаме образовани и едуцирани граѓани со знаења и вештини за да се соочиме со предизвиците на кибер безбедноста, додека државата мора да биде ефикасна и да гарантира соодветно законодавство. Ова, меѓу другото, беше кажано на панелот „Кибер безбедност и човековите права во Западен Балкан“ во рамки на 18 меѓународна конференција „е-Општество.мк“ организирана од Фондацијата „Метаморфозис“ во Скопје. На панел дискусијата модерирана од страна на Маријана Јанческа од Метаморфозис, панелистите дадоа еден преглед на постоечките капацитети за кибер безбедност во земјите на Западен Балкан и понудија свои препораки за вклучување на стандардите за човекови права во управувањето со кибер безбедноста и за подобро спроведување на одредбите во рамки на човековите права во регионот.

  

„Има разлики во дефинициите на кибер безбедноста, најчести конотации се критични структури концентрирани околу идејата за државна или национална безбедност, но колку тие национални стратегии ги спомнуваат човековите права – многу малку. Кога станува збор за препораки, сите држави на Западниот Балкан, економиите на овие држави покажуваат еден напредок во законската рамка, има основа, солидни столбови, но експертите се за тоа да се создаде една култура за кибер безбедност, што покрај аспектот на пристапот или реакциите, ќе вклучува и свест за оваа тема. Кибер безбедноста е заедничка грижа, а не само за една мала специфична група на актери“, рече Лајло Мерали од Женевскиот центар за управување со безбедносниот сектор, DCAF. Александар Ацев од Националниот центар за одговор на компјутерски инциденти MKD-CIRT што функционира во рамки на Агенцијата за електронски комуникации, рече дека треба да се работи на идентификација на ранливите делови и на ризиците и на континуиран начин да ја подигнеме свеста. Тој рече дека треба да се среди и законското прашање.

 

„Сè уште немаме наменски закон што се однесува на кибер-безбедноста, имаме еден предлог-закон, но тој сè уште не е усвоен. Не знам каква ќе биде иднината на текстот на законот. Кога станува збор за инцидентите во киберн-безбедноста, ќе ја нагласам и важноста или недостатокот на законодавството, што значи дека статистиките се собрани од волонтери бидејќи не постои никаква алатка за нивно пријавување. Ова е едно од прашањата што чекаме да се адресираат“, рече Ацев.

  

Според податоците од анкетата што тој ја презентираше, 57 отсто од корисниците користат антивирус, а 40отсто не користат антивирусен софтвер. „Треба да имаме образовани и едуцирани граѓани со знаења и вештини и ова е важно“, порача Ацев апелирајќи за едукација на граѓаните за важноста на кибер-безбедноста.

    

„Потребни се истраги, некој да ги спроведе овие истраги, бидејќи обезбедувањето на електронските податоци не е толку тешка работа. Компензацијата е најтешката работа, криминалците не спијат, тие шетаат, од една држава во друга, ги трансферираат парите таму каде што нема рака за да ги допре, каде што функционираат државите офшор. Имаме капацитет, моите колеги од секторот за кибер-криминал се оспособуваат секој ден сè повеќе и повеќе, но потребно е да бидат свесни сите граѓани, не да молчат, бидејќи молкот им овозможува на криминалците уште пошироко делување“, рече Николоска презентирајќи податоци во врска со финансиските кривични дела преку компјутерските системи што се регистрирани од 2017 година во нашата земја.

Меги Речи, од Институтот за демократија и медиуми, зборуваше за ситуацијата на кибер-безбедноста во Албанија, при што го спомна скандалот со протекувањето на информациите за регистарските таблички, но и за нападите врз владините веб-страници и врз владините функционери. Таа даде неколку препораки за кибер-безбедноста за државите на Западниот Балкан.

„Потребен е сеопфатен пристап со вклучување на добро владеење, на човековите права. Во сите држави на Западен Балкан треба да се развијат инструменти за намалување на ризиците за дискриминација и одлучување, транспарентноста е доста релевантна што е добро за демократското владеење, треба да знаеме како да ги проценуваме ризиците. Исто така, приватниот сектор треба да биде отчетен, за да се осигура дека се во согласност со правилата за заштита на личните податоци. Исто така, треба да се изгради еден општ систем за прибирање на податоците за онлајн насилство – ова е нешто што во Албанија го нема и не дозволуваат целосна истрага за да можеме да кажеме каква е состојбата. Треба да се изгради за да можеме да ги идентификуваме областите за интервенција и да им се помогне на жртвите на насилство“, рече Речи.

Хвале Вале од Здружението за прогресивна комуникација рече дека многу е важно луѓето да бидат во центарот на секој систем и доколку сакаме да сме праведно општество треба да бидеме општество за сите, а демократијата е овде да ги заштити и најранливите. „Треба да сфатиме дека хиерархијата на кибер-безбедноста ги прави луѓето фактори и треба да се концентрираме на нивното искуство, гласот, учество и без ова ние не можеме да имаме безбедност и слобода за сите“, рече Вале. Инаку, овогодишното издание на е-Општество.мк ќе трае 2 дена и се состои од 7 панел дискусии, 2 инспиративни говори, 1 телевизиска дебата и прикажување на филмот „Сестри“ од Дина Дума (Во Кинотеката на Северна Македонија).

Активисти, експерти, новинари, државни службеници и поддржувачи од регионот на Западен Балкан и пошироко ќе ги споделуваат нивните погледи и ставови за дигиталната трансформација на јавната администрација и општествата, почитувањето на човековите права во онлајн просторот, надзорот и обработката на биометриските податоци, приватноста, последиците од сајбер насилството во реалниот живот. На Конференцијата ќе има и дискусии за дезинформациските наративи, ефектите на дезинформациите и странските штетни влијанија врз демократијата во Северна Македонија, како и за безбедносните закани кон демократијата и европските напори за борба против дезинформациите. Агендата на конференцијата можете да ја најдете тука.

 

Најново

(ВИДЕО) НА ПРВ ВПЕЧАТОК ИЗГЛЕДА МНОГУ ЛОШО, СИТЕ ВМРОВСКИ АКТЕРИ СОБРАНИ НА КУП, ФАЛИ САМО ТОНИ ШАНАЦ: ОВА Е ТРЕЈЛЕРОТ ЗА ПРВАТА МАКЕДОНСКА ТВ КРИМИ СЕРИЈА

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ТАРАВАРИ: МНОГУ ТЕШКО ДЕКА АЛИЈАНСА ЌЕ ПРИФАТИ ПРЕДИЗБОРНА КОАЛИЦИЈА СО СДСМ ИЛИ ВМРО ДПМНЕ, СО ДУИ МОЖЕ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ТАРАВАРИ: ИМАМ ЧУВСТВО ДЕКА СЕ ВРАЌА ГРУЕВИЗМОТ ВО ВМРО ДПМНЕ, ЗА СЕКОЈА АЛБАНСКА ПАРТИЈА ЌЕ БИДЕ САМОУБИСТВО ДА КОАЛИЦИРА СО НИВ СО ВАКВИ ИЗЈАВИ И ДЕЛУВАЊЕ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) БОМБА НА ТАРАВАРИ: МНОГУ СОРАБОТНИЦИ НА МИЦКОВСКИ ТАЈНО МИ ВЕЛАТ ДЕКА НЕ СЕ СОГЛАСУВААТ СО ПОЛИТИКИТЕ НА ПАРТИЈАТА СО КОЈА СЕ ОДДАЛЕЧУВААТ ОД АЛБАНЦИТЕ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ТАРАВАРИ: ВМРО ДПМНЕ СЕ ФАТИ НА ОРОТО КОЕ ГО ВОДИ ЛЕВИЦА И АПАСИЕВ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ТАРАВАРИ: ВМРО ДПМНЕ СТАНУВА ХИСТЕРИЧНА ПРЕМА НАС, ТИЕ СТАНУВААТ ИРАЦИОНАЛНИ, НИКОЈ НЕ РАЗБИРА КАЈ ТЕРААТ

Sase Ivanovski

ВМРО ДПМНЕ КРЕВА БЕЛО ЗНАМЕ – ГЕРОСКИ, ГЛАВНИОТ ПР СТРАТЕГ НА МИЦКОВСКИ: И ДА СЕ ВНЕСАТ БУГАРИТЕ ВО УСТАВОТ, НИШТО НЕМА ДА СЕ СМЕНИ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ДАНЕЛА ГИ НАМАЧКА НА ЛЕБ НОВИНАРИТЕ ВО ИРЛ, ИМ ВЛЕЗЕ СО МАЈАГЕРИ КАКО НИНЏА

Sase Ivanovski

БРАЌАТА ИНФЛУЕНСЕРИ ЕНДРУ И ТРИСТАН ТЕЈТ ДРЖЕЛЕ ЖЕНИ КАКО РОБИНКИ ВО ЗАМОК ВО БУКУРЕШТ, ГИ СНИМАЛЕ НА ВЕБ САЈТОТ ОНЛИ ФАНС И ПРАВЕЛЕ МИЛИОНИ ЕВРА!

Sase Ivanovski

Пребегнат руски офицер и командант на „Вагнер“ раскажуваат за злосторствата извршени од руските сили во Украина

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) НАЈПОЗНАТИОТ МАКЕДОНСКИ ЈУТУБЕР ЗА ПРИЧИНИТЕ ЗОШТО СЕ ОТКАЖА ОД ПРАВЕЊЕ ВИДЕА: МЕ ВАДЕА ОД КОЛА НА СЕМАФОР ЗА ДА СЕ СЛИКААТ СО МЕНЕ

Sase Ivanovski

САЛИ Е ПОДГОТВЕН ДА СЕ ПОВЛЕЧЕ Во Алтернатива нема фиксни места

Sase Ivanovski

Меџити: Никој од нас не бара да биде во владата,сакаме да го спасиме Ахмети од Груби

Sase Ivanovski

НАШЛЕ ПА ЗАШЛЕ, САКАЛЕ 24 ЧАСА ПАРНО ГРЕЕЊЕ: Граѓани попладнево протестираа кај Автокоманда против новите услови во системот на греење

Sase Ivanovski

ЧОВЕКОВ НЕ РАЗБИРА ДЕКА НАЦИОНАЛИЗМОТ НА ВМРО ДПМНЕ ГО НАПРАВИ ОВА – Мисајловски: Најголем процент од албанските политичари кои во кампањата излегоа против власта, сега ќе бидат дел од истата

Sase Ivanovski

ПУТИН ИМ СЕ ЗАКАНИ НА НАТО ЧЛЕНКИТЕ КОИ ДАДОА ТЕНКОВИ НА УКРАИНА: СЕ ЛАЖАТ ДЕКА МОЖЕ ДА ЈА ПОБЕДАТ РУСИЈА, АКО РЕШИМЕ ДА ИМ СЕ ОДМАЗДИМЕ, НЕМА ДА ПРАТИМЕ ТЕНКОВИ ТУКУ РАКЕТИ?!

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ДРАМА КАЈ ОМЛАДИНАТА ВО ЗЕМЈАВА: НАЈПОЗНАТИОТ ЈУТУБЕР СЕ ОТКАЖА ОД ПРАВЕЊЕ ВИДЕА, РЕШИЛ ДА СТУДИРА

Sase Ivanovski

ЕУ со десетти пакет санкции против Москва и најава дека во Хаг ќе биде отворен центар за истрага на злосторства

Sase Ivanovski

Не знам колку ќе издржиме да не воведеме санкции против Русија, изјави Вучиќ

Sase Ivanovski

Спасовски: Досега нема најава за присуство на официјална делегација од Бугарија во „Свети Спас“

Sase Ivanovski

Меџити: За уставни измени потребни се уште шест пратеници од ВМРО ДПМНЕ

Sase Ivanovski

Таравари: Нашата цел е да стигнеме до 80 пратеници, прескапо ја плативме соработката со ВМРО-ДПМНЕ

Sase Ivanovski

ГРУБИ: Ахмети е многу скромен лидер кој не знае за луксузи, за ручеци или вечери

Sase Ivanovski

АХМЕТИ: Имаме рани кои не зараснуваат така лесно, многу луѓе загинаа за оваа земја, но одмаздата не е решение

Sase Ivanovski

Али Ахмети: Членството во ЕУ ќе ја зајакне економијата и животниот стандард во државата

Sase Ivanovski

Демант: Македонската полиција гарантира безбедно чествување на 4 февруари, класична лага е дека ќе доаѓале бугарски полицајци

Sase Ivanovski

СПАСОВСКИ: НЕМА ПОТРЕБА БУГАРСКА ПОЛИЦИЈА ДА ДОАЃА ДА ПОМАГА ЗА 4-ТИ ФЕВРУАРИ, МВР ИМА ДОВОЛНО КАПАЦИТЕТ ДА СЕ СПРАВИ СО СИТЕ ПРЕДИЗВИЦИ

Sase Ivanovski

Спасовски: На 4-ти февруари да покажеме национално единство и да не потпаднеме на пропагандата

Sase Ivanovski

Спасовски: Нема да дозволиме да се наруши нашето достоинство, ниту од македонски ниту од бугарски државјани

Sase Ivanovski

Спасовски: 4-ти февруари ќе помине во најдобар ред, граѓаните да не се вознемирени

Sase Ivanovski

ШВЕРЦУВАНИТЕ ИКОНИ ЌЕ СЕ ВРАТАТ ВО МАКЕДОНИЈА Албанскиот парламент го ратификуваше договорот

Sase Ivanovski

ВЕНКО ФИЛИПЧЕ ПРАВИ ДАР МАР КАКО ХИРУРГ: На Клиниката за неврохирургија, денеска извршивме интервенција кај пациент со церебрална анеуризма

Sase Ivanovski

МИСТЕРИЈА: ЗОШТО БЕШЕ ЗБРИШАНА ЦЕЛАТА ПОРАНЕШНА РЕДАКЦИЈА НА ТЕЛМА?!

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) КОВАЧЕВСКИ: Многу успешни светски компании се одлучуваат да инвестираат токму во нашата држава

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ЈУТУБЕРОТ СТЕФАН ЛАЗАРОВ СЕ БОРЕЛ СО ДЕПРЕСИЈА ВО МЛАДОСТА: БЕВ КАПИТЕН НА ФУДБАЛСКА РЕПРЕЗЕНТАЦИЈА ДО 18 ГОДИНИ, ФРЛИВ СЕ НА ФУДБАЛОТ И СЕ ПОВРЕДИВ И ПРЕКУ НОЌ ОСТАНАВ БЕЗ КАРИЕРА И БЕЗ ИДНИНА

Sase Ivanovski

ИДНИНАТА НА ДРЖАВАТА Е ВО ХРАНАТА Технолошкиот факултет во Велес нуди бесплатни студии

Sase Ivanovski

ДРЖАВНИОТ ВРВ ДА ГИ ПРИМИ БУГАРИТЕ ВО МАКЕДОНИЈА Барање од европратеникот Ковачев

Sase Ivanovski

Ахмети ги повика Македонците да се обединат со Албанците на патот кон ЕУ: Да не се зафаќаме со теми од изминатите 20 години, туку да гледаме во иднината

Sase Ivanovski

Ангеловска-Бежоска ‒ Агелер: Расте поддршката на банкарскиот сектор за инвестиции во обновливи извори на енергија

Sase Ivanovski

Со пари од ЕУ ќе реновираме хидроелектрани, ќе градиме ветерен парк и регионални депонии

Sase Ivanovski

Оној на кој му е скапо, нека седи дома, кажа Дарио за коментарите дека влезниците за неговиот концерт се со висока цена

Tamara Ivanovska

О2 иницијативата објави водичи за еколошка едукација на децата

Sase Ivanovski

Врабевски откри зошто не доаѓа во Скопје на чествувањето на раѓањето на Делчев

Tamara Ivanovska

Бактерија се шири во Хрватска, има и смртни случаи

Tamara Ivanovska

Куманово: Од почетокот на учебната година „збогум“ на државата ѝ кажале 182 деца

Tamara Ivanovska

За беседењето на контроверзниот Бокан, Стоилковиќ не гледа ништо спорно а за идната година ќе го прашал „360 степени“ кого да покани

Tamara Ivanovska

Младо момче пронајдено мртво во када во делчевско село

Tamara Ivanovska

ШТО СЕ СЛУЧУВА ВО ТЕЛМА: ЕДНО ВРЕМЕ ТЕЛЕВИЗИЈАТА ВАЖЕШЕ ЗА ПРИМЕР ЗА ОДГОВОРНО НОВИНАРСТВО, ОВА ШТО СЕ СЛУЧУВА ОВИЕ ДЕНОВИ Е СРАМ ЗА НОВИНАРСТВОТО

Sase Ivanovski

Месиќ: Ако Додик се одлучи за сецесија, би ја ангажирал армијата за да се пресече коридорот во Посавина

Sase Ivanovski

ПРОШТАЛНА СРЕДБА НА ПРЕТСЕДАТЕЛОТ ЏАФЕРИ СО АМБАСАДОРОТ ПРЕДАН

Tamara Ivanovska

Муцунски на средба со конгресменот Паскрел, фокус на продлабочување на соработката меѓу САД и Македонија и директорот на ИРИ за Европа, Мекарти, за продолжување на соработката со Институтот

Tamara Ivanovska

(ВИДЕО) НАЈВАТРЕНАТА СРБИНКА ВО СРПСКИОТ ПАРЛАМЕНТ Е МАКЕДОНСКА СНАА: СРПСКАТА ДАФИНА СТОЈАНОСКА СЕ ВИКА МИЛИЦА СТАМЕНКОВСКА

Sase Ivanovski

Стоилковски: Ново бегство во Идризово! Ова е систем, не инцидент!

Tamara Ivanovska

240 санкции за брзо возење

Tamara Ivanovska

Министерството за внатрешни работи заедно со Државниот пазарен инспекторат, Државниот инспекторат за животна средина, Управата за јавни приходи и Царинската управа извршија заеднички координирани контроли во повеќе отпади на подрачјето на ОВР Кичево

Sase Ivanovski

Приведени крадци од Велес, одземеното вратено на сопствениците

Tamara Ivanovska

ВМРО ДПМНЕ: Криминалот на Ковачевски, Ахмети и високите владини функционери од Македонија направија најкорумпирана земја, заедно во друштво со Суринам, Индија и Тунис

Tamara Ivanovska

(ВИДЕО) И СРБИТЕ ИМААТ СВОЈ АПАСИЕВ: БОШКО ОБРАДОВИЌ ЛИДЕРОТ НА ДВЕРИ РАСПАЛИ ПО ВУЧИЌ, НАТО, ЕУ, КОСОВО, ОБСЕ, ООН, УЕФА И ФИФА

Sase Ivanovski

Презентирана платформа за виртуелни лаборатории

Tamara Ivanovska

СДСМ: Шпицниот градоначалник Мицкоски ги заглавува општините во кои власт е ВМРО-ДПМНЕ

Tamara Ivanovska

СДСМ: Неспособни расипници, ВМРО-ДПМНЕ прави 16 милиони евра долг во 4 општини

Tamara Ivanovska

ВМРО ДПМНЕ: Власта го намали буџетот за рана детекција на малигни заболувања за 2 милиони денари во однос на лани

Tamara Ivanovska

ПРОШТАЛНА СРЕДБА ОСМАНИ – АМБАСАДОР ПРЕДАН

Tamara Ivanovska

Грковска за Гласот на Америка: Независноста која Уставот ја дава на правосудните органи години наназад беше злоупотребувана, тоа веќе не смее да се дозволи

Tamara Ivanovska

МВР: Претрес во Охрид, пронајдена дрога, приведено едно лице

Tamara Ivanovska

Костадинов: Сите имаме одговорност да обезбедиме сигурна сегашност и иднина за нашите граѓани

Tamara Ivanovska

Андреј Петров: Чекор по чекор се оформува еден општествен фронт кој државата ќе ја турне напред кон ЕУ

Tamara Ivanovska

ПАКЕТ.МК ПОВТОРНО ВО ТРКА ЗА НАЈДОБРА Е-ПРОДАВНИЦА Лани победи во пет категории

Tamara Ivanovska

(ВИДЕО) БЕКТЕШИ ДО НОВИНАРОТ НА ТЕЛМА КОЈ УПОРНО ПРАШУВА ЗА МАКПЕТРОЛ: НЕ СИ ТИ ТОЈ КОЈ ТРЕБА ДА МИ ДРЖИ ЛЕКЦИИ ТУКА СИ ДА ПОСТАВИШ ПРАШАЊЕ

Tamara Ivanovska

За три години пожарите проголталe 3% од шумската површина, ревизорите утврдија серија слабости

Sase Ivanovski

ПАРНОТО ВО АВТОКОМАНДА СЕ ИСКЛУЧУВА ОД ЕСМ ЕНЕРГЕТИКА Потрошувачите ќе треба да склучат нови договори со ЕСМ дистрибуција

Tamara Ivanovska

Гробот на Гоце Делчев како поле за конфликт меѓу народите и дестабилизација на Македонија

Sase Ivanovski

РОДЕНДЕНОТ НА ГОЦЕ „ГИ ЗАТВОРИ“ ОКОЛНИТЕ УЛИЦИ Полицијата воведува посебен сообраќаен режим уште вечерва

Tamara Ivanovska

Дезинформaциски бран во јануари: Руското влијание во спорот меѓу Софија и Скопје

Sase Ivanovski

МАКЕДОНСКИТЕ И БУГАРСКИТЕ МИТРОПОЛИТИ ОДРЖАА ЗАЕДНИЧКА ЛИТУРГИЈА Владиците Тимотеј и Иларион отпатуваа во Пловдив

Tamara Ivanovska

(ВИДЕО) ЕВЕ КОЈ РАБОТИ ЗА РУСИТЕ ВО ЗЕМЈАВА – СКАНДАЛ НА ТВ АЛФА: СОМНИТЕЛЕН АРАП НАЈВЕРОЈАТНО РУСКИ АГЕНТ ЈА БРАНЕШЕ РУСКАТА АГРЕСИЈА НА УКРАИНА

Tamara Ivanovska

СРБИЈА ВЕЌЕ СЕ ОПРЕДЕЛИ ЗА ЗАПАДОТ Кристофер Хил тврди „врската со Русија секојдневно слабее“

Tamara Ivanovska

НАБАВКАТА ЌЕ ЧИНИ НАД 10 МИЛИОНИ ЕВРА: Владата првично ќе набави „Трикафта“ за 30 пациенти со цистична фиброза

Sase Ivanovski

НЕ МОЖЕМЕ ДА ГО СПРЕЧИМЕ КОСОВО ВО ООН Вучиќ вели „тие ќе имаат мнозинство без разлика дали ќе се противиме“

Tamara Ivanovska

Курти со услови за формирање на Заедницата на српски општини, во Белград турканици во парламентот

Sase Ivanovski

Leave a Comment