16.8 C
Скопје
16/06/2024 05:45
МАКТЕЛ

  

     

 

Нагорно Карабах: Пресудија влошените руско-ерменски односи

      

Ерменија, поточно Нагорно Карабах, ерменската енклава во Азербејџан, капитулираше во рок од 24 часа. Во вторникот (19.09) Азербејџан почна „голема воена операција“ за освојување на Нагорно Карабах, прекинувајќи ги преговорите и примирјето кое траеше од 2020-та година, под гаранции на руските мировници и воени сили.

   

Додека трупите на Баку, безрезервно поддржани од Реџеп Таип Ердоган, ги започнаа своите операции против сепаратистичките сили во Карабах, во Ереван бевме сведоци на протести и напад на седиштето на Владата, како и пред руската амбасада во Ерменија. Демонстратите бараа и веројатно и понатаму ќе бараат оставка од премиерот Никол Пашинјан, затоа што Ерменија не се вклучува во одбрана на ерменската популација во енклавата и затоа што премиерот официјално призна дека Нагорно Карабах припаѓа на Азербејџан, додека на Русите им се забележува што не интервенирале со цел да го спречат „геноцидот“ врз Ерменците и ја запоставиле безбедноста на Ерменија.

Почетоците на конфликтот

 

Регионот Нагорно Карабах е планински, има околу 11 илјади км/2 и географски целосно се наоѓа во Азербејџан, кој во образложението за своите претензии се повикува на принципот на територијалниот интегритет на една држава, аргумент кој по малку иронично, суштински доби на сила после руската инвазија на Украина. Но, регионот е населен претежно со Ерменци, и е етнички, културно и религиозно близок до Ерменија, така што Ерменија инсистира на правото на самоопределување на населението.

   

     

Генезата на конфликтот се случува во 1988 година, кога локалните власти побарале да преминат од советската република Азербејџан во исто советската република Ерменија. Тогаш започнуваат првите етнички судири кои ни советската интервенција не успева да ги реши. Со распадот на СССР започнува вистинска војна помеѓу Азербејџан и Ерменија.

Делови од Нагорно Карабах уште во 1991 година декларираат самостојност, таканаречена „Република Арцах“ која не ја признава ниту една држава во светот, дури ни Ерменија – веројатно затоа што не сака мировните преговори со Азербејџан да ги направи невозможни уште од самиот старт. Првото примирје ќе биде постигнато во 1994-та, благодарение на посредство на Русија и ОБСЕ.

Во 2020 година изби втора војна за регионот меѓу двете држави, откако Азербејџан се збогати од продажба на нафта и гас и сериозно се вооружи. По 44 дена и поддршка од Турција, Баку прогласи победа и Азербејџан си врати делови, околу 150 километри, од спорната територија под своја контрола. Руските сили требаше всушност да го надгледуваат примирјето, но тензиите и натаму беа присутни и постојано имаше смртоносни судири меѓу двете страни. Од почетокот на конфликтот, според проценките, се загинати околу 35 илјади лица. Стотици илјади се во бегство.

Азербејџан е муслиманска и туркофонска земја, поддржана од Турција, со која има јазични и културни афинитети и помеѓу двете земји важи слоганот „еден народ – две држави“. Ерменија е христијанска земја и формално поддржана од Русија, иако ќе видиме дека токму отсуството на руска поддршка е една од причините зошто Азербејџан победува и зошто Нагорно Карабах капитулираше.

Русија го запостави својот сојузник

Од почетокот на својата инвазија врз Украина, Русија целосно го запостави својот сојузник Ерменија и својата миротворна мисија во Нагорно Карабах. Единствениот пристапен пат, таканаречениот „Коридор Лачин“, кој го поврзува Карабах со државата Ерменија, од декември 2022 година е блокиран од Азербејџан. Оттогаш, регионот е во голема мера отсечен од надворешниот свет, а жителите оставени без каква било увозна стока, пред сѐ храна и лекови. Руските трупи присутни на терен не направија ништо со цел да ја спречат азербејџанската блокада, додека Ереван почна да ја насетува грешката што неговата безбедност е премногу зависна од Русија.

За волја на вистината веќе од 2018-та и „кадифената револуција“ со која на власт дојде Никол Пашинјан не тече добра крв помеѓу рускиот и ерменскиот лидершип. Антипатија која драматично ќе порасне кога владата на Пашинјан ќе отвори врата за соработка со други сили, и ќе ја критикува Москва од аспект на нејзините безбедносни гаранции. Конечно, односите ќе се влошат драстично кога Пашинјан ќе дозволи за првпат да се одржат на ерменска територија заеднички воени вежби со САД. Во исто време, Ереван одби на нејзина територија да се одржат воени вежби на Организацијата за колективна безбедност (ОДКБ), воениот сојуз на постсоветски држави каде Ерменија е историски партнер. Ерменија таквата одлука ја правдаше со цел да избегне турско-азерскиот тандем да се осети под закана. Две стратешки и необјасниви грешки на владата во Ереван и на премиерот Пашинјан.

Пашинјан од критики не ја поштеди ни самата Организација за колективна безбедност (ОДКБ), виновна за фактот што не интервенирала во одбрана на земјата од Азербејџан. Пашинјан воедно одби да стане заменик генерален секретар на ОДКБ и дури се шпекулираше дека Ерменија би можела да излезе од безбедносната организација. Русија и понатаму беше мета на критики за нејзините слаби безбедносни гаранции после војната во Украина, како и поради фактот што, според Пашинјан, решила целосно да се повлече од Кавказот.

Дека односите помеѓу Владимир Путин и Никол Пашинјан се на историски минимум ни потврдува и ерменската одлука забрзано да пристапи кон ратификација на Римскиот статут на Меѓународниот кривичен суд, што е низок удар за Москва и Путин, затоа што евентуалното членство би им дозволило на ерменските власти да го уапсат рускиот претседател.

Ерменија забрзано ги влошуваше односите со Русија

Русија од своја страна беше принудена во последните години да одржува некаква позиција на рамнотежа помеѓу Азербејџан и Ерменија. И двете земји важат за историски важни партнери на Москва во регионот, особено во секторите на безбедноста и одбраната. Од 2011 до 2020 Русија е најголем извозник на оружје и во Ерменија и во Азербејџан, каде речиси сите воени системи на Ереван се од руско производство, додека барем 2/3 од азерските воени набавки доаѓаат од Русија.

Целта на Русија во овој четиридецениски конфликт е да спречи директни воени операции на ерменска територија која меѓународно е признаена, да избегне директен воен конфликт со Азербејџан и да ја гарантира сигурноста на своите миротворни трупи на терен, како и релативната безбедност на локалната популација во Карабах. Русија ниту има волја ниту пак способност да ја поддржи локалната ерменска влада во Нагорно Карабах. Ерменија од 2020-та имаше шанса да се подготви за наредниот конфликт и да го поддржи Карабах, но изгледа дека тоа не е спроведено успешно, додека Азербејџан е пресилен и самостојно, а со поддршка на Анкара е супериорен на секое поле. Ерменија, од своја страна, предолго се потпираше на превртливата и незаинтересирана Русија, со која забрзано ги влошуваше односите, додека немаше доволно време и начин како посериозно да се приближи кон Западот.

Всушност тоа ќе биде големото стратешко прашање за Ереван во иднина – избор помеѓу Западот, кон кој се отвора или кон Истокот и Русија, кои полека ѝ вртат грб на Ерменија. Но, засега Ерменија сѐ уште е премногу стратешки и економски зависна од Русија. Војната против Украина ги залади односите меѓу Москва и Ереван, но не ги прекина целосно. Една од најголемите руски воени бази и понатаму се наоѓа во Ерменија, економската размена постојано расте, додека граѓанското општество не негува антируски сентимент толку карактеристичен за сите останати поранешни советски републики.

Сепак, сѐ почесто и народот и земјата сакаат поинакви и подобри партнери од само Руската Федерација. Тој избор и правец ќе зависат од судбината на владата на Пашинјан, од она што ќе се случи во Украина, и од тоа колку Западот е подготвен да се заложи за Ерменија. Засега, ниеден од овие три предуслови не делува добро.

Што се однесува до популацијата на Нагорно Карабах, не им се пишува најдобро, ги очекува болна асимилација или егзодус – уште една трагична епизода за историски напатениот ерменски народ.

 

    

Најново

Земјотрес синоќа почувствуван во Штип

Sase Ivanovski

Посебен сообраќаен режим утре во општина Илинден поради велосипедска трка

Sase Ivanovski

Средба на претседателката Сиљановска Давкова со полскиот претседател Анджеј Дуда

Sase Ivanovski

ДАЛИ СМЕ БЛИСКУ ДО ТРЕТА СВЕТСКА ВОЈНА, ЕДНАТА Е ВО ГВАНТАНАМО, ДРУГАТА ВО ХАВАНА: На само неколку километри во Куба во исто време се наоѓаат две опасни подморници на САД и Русија

Sase Ivanovski

РУСИЈА ЈА СМИРУВА САД: НЕМА ЗОШТО ДА СЕ СЕКИРАТЕ ШТО ПРАТИВМЕ ВОЕНИ БРОДОВИ ВО КУБА

Sase Ivanovski

ПОДМОРНИЦАТА КОЈА РУСИЈА ЈА ПРАТИ ВО КУБА Е СТРАВ И ТРЕПЕТ ЗА НАТО: Најнова е, стелт е, на нуклеарен погон е, од класата Јасен, се вика Казан, има крстосувачки ракети Циркон

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ЛУДИЛО: ИДФ НА ГРАНИЦАТА СО ЛИБАН КОРИСТЕШЕ КАТАПУЛТ ОД СРЕДЕН ВЕК СО ОГНЕНА БОМБА

Sase Ivanovski

БОМБА НА ЛИБЕРТАС: Мицковски му ковертирал понуда за министер на Митко Јанчев. Тој размислува

Sase Ivanovski

Филипче: Основата на политиките и одлуките да доаѓаат од најниско кон највисоко ниво

Sase Ivanovski

Богданчанец осомничен дека извршил обљуба врз малолетничка

Sase Ivanovski

Од Кавадарци започна караванот за заедничко претставување на кандидатите за претседател на СДСМ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ТЕШКА ПЉАЧКА: ВО ПИОМ СЕ КРЕЧЕЛО ПО ЦЕНИ 11 ПАТИ ПОСКАПИ ОД НОРМАЛНИТЕ!

Sase Ivanovski

Според неофицијални информации, Тошковски ќе биде министер за внатрешни работи, Муцунски за надворешни работи, Кочоска за финансии, Николоски за транспорт, Мисајловски за одбрана, Јаневска за образование…

Sase Ivanovski

Поглаварот на ИВЗ, Шаќир Фетаи упати честитка по повод Курбан Бајрам

Sase Ivanovski

Деспотовски: СДСМ е сериозна партија, потребен е став за клучни прашања

Sase Ivanovski

Факултетот на Мерко нема да почне со работа додека не се исполнат законските услови

Sase Ivanovski

Филипче: Потребна е промена на организациската поставеност за поголемо вклучување на членовите

Sase Ivanovski

Бесплатни дерматолошки прегледи викендов во Градски парк

Sase Ivanovski

Претседателката Сиљановска во Швајцарија ќе учествува на Самитот за мир во Украина

Sase Ivanovski

ДЕТАЛИ ЗА МАСАКРОТ ВО КРАТОВО: Сопругот физички ја нападнал осомничената, удирајќи ја со тупаници во пределот на главата и телото, а потоа со рацете ја фатил за вратот и почнал да ја дави. Таа успеала да се тргне и од кујната зела кујнски нож со кој најпрвин го прободела сопругот, а потоа и неговиот татко

Sase Ivanovski

ЕУРОКОНТРОЛ ГО ИЗВЕСТИ ОБВИНИТЕЛСТВОТО ДЕКА ЗА ВРЕМЕ НА УПАДОТ ВО КОНТРОЛНАТА КУЛА ВОЗДУШНИОТ ПРОСТОР НЕ БИЛ ЗАГРОЗЕН

Sase Ivanovski

Амбасадорката на САД во НАТО, Џулијан Смит: И се заблагодарувам на Северна Македонија за одвојувањето на два проценти од БДП за одбраната

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ПАПАТА ПОКАНИ 100 КОМИЧАРИ ОД ЦЕЛ СВЕТ ВО ВАТИКАН, ВЕЛИ ДЕКА НА СВЕТОТ МУ ФАЛИ НАСМЕВКА И СРЕЌА

Sase Ivanovski

Викендов стабилно со пораст на дневната температура, од понеделник повторно локален дожд и грмежи попладне

Sase Ivanovski

ГРЧКАТА ЗАМЕНИЧКА МИНИСТЕРКА ЗА НАДВОРЕШНИ: ВИЕ ВЛЕГОВТЕ ВО НАТО, ТОА НЕ МОЖЕ ДА СЕ СПОРЕДИ СО НЕКОЈ СООБРАЌАЕН ЗНАК ШТО НЕ БИЛ СМЕНЕТ НА ВРЕМЕ

Sase Ivanovski

ИМА ДОВОЛНО ПРОТИВОТРОВ ЗА КАСНУВАЊА ОД ЗМИИ ВО СКОПЈЕ И ВО БОЛНИЦИТЕ НИЗ ЗЕМЈАВА, ВЕЛАТ ДИРЕКТОРИТЕ

Sase Ivanovski

Македонски Концепт во Украина на меѓународен мировен форум на покана на администрацијата на Претседателот Володимир Зеленски

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) НЕМА ХЕМИЈА МЕЃУ МЕЛОНИ И МАКРОН

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ВУЧИЌ ОБЈАВИ ВИДЕО КАКО ЛЕПИ СЛИКИЧКИ ВО АЛБУМ ЗА ЕВРО 2024-ТА

Sase Ivanovski

САД за уште една година ја продолжија уредбата за вонредна ситуација на Западен Балкан

Sase Ivanovski

Нова полициска акција во северно Косово, откриено оружје

Sase Ivanovski

ЗНАМ: Игор Филков кандидат за Министер за правда и Горан Минчев кандидат за Министер за јавна администрација

Sase Ivanovski

„БЕЛГРАД ДА ОДГОВАРА И ЗА ГЕНОЦИДОТ ВО ПРИШТИНА“ Косовскиот вицепремиер Бислими бара Србија да се соочи со минатото

Sase Ivanovski

(ФОТО) СЕ МОЛАТ БИТОЛЧАНИ ДА ГИ ПРЕПАРКИРААТ ВОЗИЛАТА Плоштадот „Гоце Делчев“ станува пешачка зона

Sase Ivanovski

Автобусите на ЈСП доцнат повеќе од еден час – граѓаните револтирани, политичарите спротивставени

Sase Ivanovski

Митрески се заколна во Северна, Бендевска ја употреби скратеницата

Sase Ivanovski

Израелската армија продолжува со нападите врз Газа, додека растат тензиите на границата со Либан

Sase Ivanovski

Претрес во Охрид, пронајдена дрога

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Јанкулоска за претрес- Немам време да ги читам лектирите на Груевски, не ме интересираат

Sase Ivanovski

Вкупно 36 пратеници ќе добиваат апанажа од околу 2.000 евра во следните 12 месеци

Sase Ivanovski

Пријавени нови 47 случаи на голема кашлица во изминатата недела, хоспитализирани шест од нив

Sase Ivanovski

Фестивал на видео игри во Diamond Mall

Sase Ivanovski

Најдете проверен изведувач за градба или реновирање во рок од неколку часа – Интернет мајстор

Sase Ivanovski

Папата Франциск: Светот не може да функционира без политика

Sase Ivanovski

Столтенберг: Усогласен е планот за координација на безбедносната помош и обука на Украина

Sase Ivanovski

НАТО усвои план за долгорочна помош за Украина

Sase Ivanovski

Над 800 милиони евра вложени во изградба на станови во 2023 година

Sase Ivanovski

Столтенберг: Украина има право да се брани од напади гаѓајќи цели во Русија

Sase Ivanovski

Путин: Светот се приближи до точка од која нема враќање

Sase Ivanovski

Столтенберг: Војната во Украина ќе продолжи сѐ додека Путин очекува да се откажеме

Sase Ivanovski

Евровизискиот победник Немо најави европска турнеја, но ќе ја одмине Македонија!

Sase Ivanovski

Кијив, не Киев!

Sase Ivanovski

Захарова: НАТО ја снабдува Приштина со оружје за да создаде своја „армија“

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Британскиот премиер и „се нафрли“ на неговата италијанска колешка

Sase Ivanovski

Столтенберг го поздрави договорот на Г7 за заем од 50 милијарди долари на Украина

Sase Ivanovski

YES фестивал во Скопје – млади европски приказни, млади креативци

Sase Ivanovski

Анкета: Незадоволството на Германците од владејачката коалиција на рекордно ниво

Sase Ivanovski

Пашинјан: Ниту еден претставник на ерменските власти нема да ја посети Белорусија, додека Лукашенко е претседател

Sase Ivanovski

Илир Мета на распит во СПАК, обвини дека првиот човек на оваа институција работи по наредба на Рама

Sase Ivanovski

Петковиќ: Курти ја продолжува политиката на етничко чистење со иселување на Србите од становите

Sase Ivanovski

Вицегувернерката Митреска на Годишното собрание на ЦЕФ: Инвестирањето во човечките ресурси е клучно за градењето силни институции

Sase Ivanovski

Изведба на танцовиот дует LOUNGE во сабота во МКЦ

Sase Ivanovski

Изложба на фотографии во Мала станица „Украина: Воено злосторство“

Sase Ivanovski

Од 18 до 20 јуни ќе се одржи шестото издание на „Златна рамка“ во МКЦ

Sase Ivanovski

Започна тренинг-програмата за едукација за родова еднаквост за практичари

Sase Ivanovski

УНХЦР: Рекордни 120 милиони луѓе се присилно раселени поради новите конфликти

Sase Ivanovski

Столтенберг: НАТО ќе преземе поостри мерки против руски шпиони

Sase Ivanovski

Косово воведе санкции кон Иран и ги зголеми санкциите кон Русија

Sase Ivanovski

Швајцарија пријави кибер напади пред почетокот на самитот за Украина

Sase Ivanovski

Церемонија на свечено менување на државното знаме во Кабинетот на Претседателот

Sase Ivanovski

„Биди чудо од девојка“

Sase Ivanovski

Одржан 1-виот уличен ултрамаратон во Македонија

Sase Ivanovski

Подигање на мешан комунален отпад и отпад од амбалажа

Sase Ivanovski

Проблемот со компресорот на Клинички ќе се санира половина година

Sase Ivanovski

Авионот на италијанскиот министер за одбрана Крозето морал принудно да слета

Sase Ivanovski

НА ТРИБИНИТЕ ВО МИНХЕН ЗА ШКОТСКА ЌЕ НАВИВА И СЕР АЛЕКС ФЕРГУСОН

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АРСОВСКИ: ВО ВМРО ДПМНЕ НОВИТЕ ЛИДЕРИ СЕ ПРЕСМЕТУВААТ СО СТАРИТЕ, ВО СДСМ НОВИТЕ ЛИДЕРИ НА СТАРИТЕ ИМ ДАВААТ АКЦИИ ВО АД СДСМ

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АРСОВСКИ: СДСМ ДОПРВА ГО ЧЕКААТ НОВИ ПОТРЕСИ И ТОНЕЊЕ, НЕМА СО ШМИНКА ДА СЕ ТОА СРЕДИ

Sase Ivanovski

ВЛЕН: ДУИ и нејзината влада бележат уште еден голем скандал при бегството во опозицијата

Sase Ivanovski

ЈАКА МУ ДУША НА МИЦКОВСКИ: Уште не седнал во премиерското столче, Геро почна да му дели задачи и да го кара?!

Sase Ivanovski
Вчитувам....