22.8 C
Скопје
26/05/2024 17:48
МАКТЕЛ

  

     

 

Родителите раскажуваат: Инклузивното образование е најдоброто за децата со атипичен развој

      

Со таа цел решив овој пат вниманието да го насочам на позитивните примери, и да поразговарам со родители на деца со атипичен развој  кои имаа позитивни искуства со инклузивните училишта.

   

Мајка на дете со атипичен развој (современ термин кој е соодветен е и деца со невролошка дивергенција) кое следи настава со типични деца вели дека напредокот  кај нејзиниот син е исклучителен, пред сè благодарение на, како што рече, прекрасната асистентка и на врсничката поддршка, со удел на наставничките и специјалните едукатори.

 

-Инклузивното образование е одлично замислено на хартија, но малку поинакво во пракса. Сите деца не добиваат доволна поддршка, најголемиот број објекти не се пристапни, училиштата немаат соодветни стручни тимови ниту обука за наставниците, ниту буџети за сензорни соби и други неопходни реквизити. Но, од прва рака тврдам дека сето тоа е споредно, а целта на инклузијата се остварува кога за тоа има вистинска желба од сите вклучени. Пред само година и пол мојот син со атипичен развој не сакаше ни да се приближи до училницата, па цел септември вртевме кругови околу училишната зграда, а цело полугодие низ ходниците.

   

     

Денес, тој секое утро оди на училиште со насмевка и останува по неколку часа, активно партиципирајќи во наставата. Соучениците од неговото одделение покажаа дека заслужуваат дипломи за одлични другари! Тие не само што му помагаат во завршувањето на училишните задачи, го мотивираат кога му паѓа концентрацијата, го охрабруваат да остане во училницата кога ќе ги забележат знаците на неговата хиперактивност, ги следат неговите интереси и можности, туку и секојдневно го гушкаат и му покажуваат дека го разбираат иако е невербален,  го прифаќаат и го сакаат. Децата не знаат што е стигма и дискриминација додека ние возрасните не ги научиме! – вели таа.

Она што ми остави интересен влечаток од овој разговор е потенцирањето на мајката дека нејзиното дете забележливо повеќе учи од неговите врсници отколку од интеракција со повозрасните. Имено, според теоријата за социјалното учење, учењеро кај луѓето (а пред се кај децата) се случува преку набљудување, имитирање и е под влијание на фактори како што се внимание, мотивација, и емоции.На таа возраст учењето е повеќе резултат на размена со врсниците отколку што е следење на наставниците. Дополнително инклузивната средина го предизвикува децата со атипичен развој да ги реализираат своите потенцијали за развој и социјализација кои можеби, во друг контекст би останале незабележани.

-И конечно, инклузијата не е замислена само да им помага на  лицата со попреченост да ги остварат своите права, да им се понуди можност да се развиваат низ социјална интеракција и да учат од своите врсници (што според некои истражувања е шест пати поефикасно отколку учење од возрасен), таа им помага на типичните деца да научат што е различност, пријателство, емпатија, солидарност, почитување… Бенефитите се за сите! Да не заборавиме и дека попреченоста не е нешто што им се случува на другите, шансите вашите деца да добијат братучед, ќерка или внуче со попреченост се 1 во 25 случаи. Никој не е над сите статистики, па затоа инклузијата не треба да биде нешто за што се залагаме само декларативно, туку мора да направиме сè таа да функционира во пракса. – вели таа.

Позитивна промена кај своето дете забележува и Домника Кардула, иако потенцира дека нивното искуство на почетокот било компицирано, пред се поради отпорот кај други родители, но и поради тоа што во училиштето недостасувал соодветен кадар.

-Немавме дилема дека ќе посетува редовна настава. Почетокот на образовниот процес подеднакво тежок како и мoментот кога сфативме дека Ерато има развојни проблеми. Образовниот систем во тоа време беше апсолутно неспремен, училиштето без стручен кадар, дефектолог и без никаква обука на наставниот кадар за работа со оваа категорија на деца. Прашања од типот: Кој ви дозволил да ја упишете во редовна настава, како ќе ја оценуваат, кога ќе и се подобри здравствената состојба и слични нонсенс прашања. Сфативме дека тој настап беше во дослух со учителката и дека е таа сакаше да се ослободи од Ерато – раскажа нејзината мајка.

Секако, отпорот на средината не ги предомислил да го бараат најдоброто за своето дете што потоа се претвора во приказна за некои интересно склопени пријателства.

-На почетокот на Ерато и беше тешко прилагодувањето односно седењето во клупа многу време, сакаше да излегува и да седи со двајцата домари во нивната канцеларија (имаше посебна симпатија кон нив, а и тие кон неа), сакаше да се шета по ходниците (па ни дадоа солуција нека си седи во ходникот ако сака!!!!), но ниту во еден момент не била насилна, ниту удрила некого (она и не умее да удира). Едноставно чувствуваше дека не е пожелна и тоа ја фрустрираше. Во другото одделение имаше девојче со церебрална парализа во количка и Ерато ја обожаваше, секој момент кога ќе ја видеше само ја гушкаше и сакаше со неа да седи. Енергиите им беа блиску и Ерато покрај неа се чувствуваше сигурно. Ерато е слабо вербална, не умее да каже што ја мачи. Ако умееше можеби ќе кажеше дека не сака да оди, така да секако остана на нас да процениме што би било подобро за неа. Проценивме дека во тој период од нејзиниот живот мораме да и дадеме шанса, да биде меѓу деца со типичен развој и да учи од нив. Едукативниот дел ни беше не важен во споредба со социјализирањето и структурата на денот. Да има еден ред, да знае дека наутро се спрема за настава, дека ќе мора да се научи да слуша други авторитети, други правила –  вели Кардула.Раскажува дека секоја нова школска година Ерато била подобра.

-Секогаш придружувана од асистент, работеше по посебна образовна програма и зададените цели ги оставруваше. Секоја година доаѓаа нови деца со слични проблеми па Eрато престана да биде ‘главна звезда“.Таа се описмени, научи да пишува, да чита со мали потешкотии бидејќи има и дислескија (која ние ја дијагностициравме). Со леснотија препишува текст, препознава предмети, бои , букви итд. Соучениците ја прифатија од самиот почеток и немаа проблем со неа. Се обидуваа да ја вклучат во активностите и она ги сакаше. Секое одење се гушкаше со нив едноставно сакаше да биде во нивна близина. Освен со девојчето со атипичен развој од другото одделение не створи другари. Кога отиде на полуматурската забава беше многу среќна и остана до крај што ни беше радост – раскажа мајката на Ерато и заклучи ретроспективно гледано, независно од проблемите со кои се соочиле доколку би можеле да бираат од почеток пак би го избрале истото.

Лени Фрчкоска Фото: Зоран Кардула

    

Најново

БОГДАНОВИЌ: СРБИТЕ ДОЖИВЕАЈА ГЕНОЦИД ВО ХРВАТСКА ЗА ВРЕМЕ НА ОЛУЈА

Sase Ivanovski

БЕЛГРАДСКИОТ МУФТИЈА: СРБИЈА НЕ ЗАСЛУЖУВА ДА БИДЕ ОЗНАЧЕНА КАКО ГЕНОЦИДНА ЗЕМЈА

Sase Ivanovski

Герапетритис: Договорот од Преспа не може еднострано да се поништи

Sase Ivanovski

Али за прв пат направи грешка, дел од пратениците ќе му ги купат, вели Апасиев

Sase Ivanovski

Спасени четирите залутани лица меѓу кои и дете со чамец од клисурата на Пчиња

Sase Ivanovski

ФУРНА КАДИНО СЕ ГЕНИЈАЛЦИ, ИЗВЕЗУВААТ СМРЗНАТ БУРЕК ЗА ЦЕЛА ЕВРОПА

Sase Ivanovski

Мицотакис: Северна Македонија може само корист да има од добрите односи со Грција, европскиот пат минува низ Атина

Sase Ivanovski

Пандев даде гол за Тимот на светот, Мурињо го нарече МАКЕДОНСКИОТ КРАЛ!

Sase Ivanovski

Мојсоска: Прв закон што ќе го поднесеме е Законот за една изборна единица

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) „Се извинувам Кежаровски тука живее?“ – објавен трејлерот за документарниот филм за случајот „Ореше“

Sase Ivanovski

Бислимовски најави можно продолжување на евтината струја до 16 часот

Sase Ivanovski

ВМРО-ДПМНЕ: Се уште нема конечен договор со ЗНАМ, разговорите се одвиваат во позитивен дух

Sase Ivanovski

Гром го остави без струја три и пол часа поширокиот дебарско – струшки регион

Sase Ivanovski

Нестабилно време со пороен дожд и грмежи

Sase Ivanovski

ДАНЕЛА ГО ВРАТИ СКОПЈЕ ВО СРЕДЕН ВЕК: Булеварот „Кочо Рацин“ со денови во целосен мрак

Sase Ivanovski

Жестоко гранатирање на Харков: Најмалку 12 загинати и десетици ранети во напад на хипермаркет

Sase Ivanovski

Чествуваме 90 години од раѓањето на Петре М. Андреевски: Објавена „Македонска љубовна лирика“ – најобемниот тематски избор од современата македонска поезија приреден досега

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АНГЕЛОВ: Немам видено бел ден поради слабостите на Системот за управување со кризи

Sase Ivanovski

Стоилковски: Дали причина за хаосот на Хирургија е системот за компримираниот воздух или има бактерија МРСА?

Sase Ivanovski

Food Republic.mk место каде што се изложени скоро сите мали производители од Македонија

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Владино возило кое превезувало функционер, направи гужва на “Васил Главинов” и настана сообраќаен колапс

Sase Ivanovski

Винарија Ерос – Дегустирајте одбрани вина и храна, произведени по стандардите на slowfood концептот

Sase Ivanovski

Десет илјади луѓе се собраа во Кумровец за Денот на младоста и Тито

Sase Ivanovski

„ТИ ДАДОВ ШАНСА ДА ДОЈДЕШ ВО АМЕРИКА, ДА ДОБИЕШ ДОБАР ФАКУЛТЕТ, ТОА НЕ Е ЗА ФАБРИКАТА“ – ексклузивен поткаст на Фактор со нашите иселеници Митре и Софи Кутановски

Sase Ivanovski

МИЦОТАКИС ВЕЛИ ДЕКА ЦЕЛА ЕВРОПА Е НАСПРОТИ МАКЕДОНИЈА: „Постојат строги повици до Скопје да сменат став“

Sase Ivanovski

СЕ ОГЛАСИ ИМЕРЛИЈЕ САЛИУ, ПРВАТА ПРАТЕНИЧКА СО ХИЏАБ ВО МАКЕДОНСКИОТ ПАРЛАМЕНТ: „Ајде сите да внесеме нов дух во политиката“

Sase Ivanovski

Масин: Прво купуваа од пазар, подоцна од Мартиноски, Личеноски и Кондовски, сега дојдовме ние на ред

Sase Ivanovski

„ИЗВИНЕТЕ, БЕВ ПИЈАН“ Вујко ја силувал, па ја убил 8-годишната внука во Романија

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) НИКИ МИНАЖ Е УАПСЕНА ВО АМСТЕРДАМ Пејачката поседувала дрога

Sase Ivanovski

ПТИЧЈИ ГРИП ОТКРИЕН ВО ГОВЕДСКО МЕСО Болеста се шири меѓу млечните крави во САД

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АКО НЕ МОЖАМ ДА ТРЧАМ, ЌЕ ОДАМ, АКО НЕ МОЖАМ ДА ОДАМ, ЌЕ ПОЛЗАМ Селин Дион расплакана зборува за нејзината болест

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) „САМО ЛУДИ ЛУЃЕ КАКО ПУТИН МОЖЕ ДА ГО СТОРАТ ОВА“ Итно обраќање на Зеленски по рускиот напад на трговскиот центар во Харков

Sase Ivanovski

ТАЖНА ВЕСТ ОД КРАЛСКИОТ ДВОР, СИТУАЦИЈАТА НЕ Е ДОБРА Календарот на Кејт Мидлтон е празен до крајот на годината

Sase Ivanovski

Норвешка ќе го признае постоењето на палестинска држава од 28 мај

Sase Ivanovski

Хајредини: Познато е дека во Македонија не се казнети тие што од Телеком примиле по 2,5 милиони евра

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Стотици луѓе останаа закопани под земја во Папуа Нова Гвинеја

Sase Ivanovski

Во Индија се одржува шестата фаза од парламентарните избори од вкупно седум

Sase Ivanovski

Поранешниот колумбиски претседател Урибе обвинет за измама и манипулација со сведоци

Sase Ivanovski

Британка избодена до смрт на плажа, уапсен тинејџер осомничен за убиството

Sase Ivanovski

Столтенберг бара од сојузниците да ги укинат ограничувањата за употреба на западно оружје од Украина против цели во Русија

Sase Ivanovski

Германија ќе регрутира војници преку „ТикТок“

Sase Ivanovski

НАТО нема да испрати војници во Украина за да не стане дел од конфликтот, вели Столтенберг

Sase Ivanovski

Канада нареди затворање на две компании поради загриженост за националната безбедност

Sase Ivanovski

Рохинџите се на првата линија на граѓанската војна во Мјанмар

Sase Ivanovski

Ден на младоста: Титовите пионери и годинава во Куќата на цвеќето кај Тито

Sase Ivanovski

Стоилковски: На ТОАРИЛУЦ нема лифтови, се оперира на сопствен ризик

Sase Ivanovski

Мицотакис: Ако го влечеш јажето, ќе се скине!

Sase Ivanovski

Пандев даде гол за Тимот на светот, Мурињо го нарече МАКЕДОНСКИОТ КРАЛ!

Sase Ivanovski

Медиуми во ЕУ: Резолуцијата за Сребреница изнудена во поделеното Генерално собрание на ОН

Sase Ivanovski

Хоџај: На Шпанија и другите европски земји не им служи на чест да бидат „во ист брод со Русија“ во однос на Косово

Sase Ivanovski

Макрон се согласи на дебата со Марин Ле Пен пред изборите за Европскиот парламент, таа одби

Sase Ivanovski

Бајден пред воените академици ја истакна посветеноста на САД кон Израел, Украина и Индо-пацифичкиот регион

Sase Ivanovski

Лекарски тим: Состојбата на словачкиот премиер Роберт Фицо е субјективно подобрена

Sase Ivanovski

Македонската изворна музичка ризница претсавена во Рим на манифестацијата „Ден на Светите Кирил и Методиј“

Sase Ivanovski

При контрола во угостителски објекти во Скопје пронајдена дрога, приведени девет лица

Sase Ivanovski

Мицкоски: Следува ново поглавје со работа, одговорност и резултати – Македонија се враќа на народот, да се обединиме под истото знаме за да работиме за заедничката иднина

Sase Ivanovski

77 санкции за пребрзо возење, 27 за непрописно престигнување на територија на СВР Тетово

Sase Ivanovski

Претседателката на Уставниот суд Добрила Кацарска учествува на 19. Конгрес на Конференција на европски уставни судови во Молдавија

Sase Ivanovski

Рамштајн го ,,запали” Белград: Грандиозен спектакл, но и вода за 220 денари!

Sase Ivanovski

Денот на младоста ја разбуди носталгијата: Се живееше ли подобро во Југославија?

Sase Ivanovski

Учениците во Србија ќе носат униформи во боите на државното знаме

Sase Ivanovski

САД ќе испратат во Украина оружје во вредност од 275 милиони долари

Sase Ivanovski

Претседателката Сиљановска- Давкова во Рим се сретна со претставници на македонската дијаспора

Sase Ivanovski

За продолжениот викенд 12.394 македонски граѓани заминале за Грција

Sase Ivanovski

За три месеци протерани 483 македонски граѓани од Германија

Sase Ivanovski

Деспотовски: Не е време за исполнување на нечии лични амбиции туку да спроведеме нов концепт во работењето на СДСМ

Sase Ivanovski

Виктор Канзуров, бугарски новинар: ВМРО-ДПМНЕ е бугарофопска партија

Sase Ivanovski

Тераса Братиндол е место за сите што сакаат приватните или деловни прослави да ги организираат во природен амбиент

Sase Ivanovski

ИНТЕРЕСНА ПОЕНТА НА ТЕМАТА АБОРТУС

Sase Ivanovski

Средба за соработка помеѓу Движењето ЗНАМ – За наша Македонија и ВМРО-ДПМНЕ

Sase Ivanovski

„Можно е да ја спуштиме цената на електричната енергија за домаќинствата“

Sase Ivanovski

Патниците од авионот што се урна кај Загреб се хрватски државјани

Sase Ivanovski

Пронајдени остатоците на авионот што се урна кај Загреб, еден загинат и тројца повредени

Sase Ivanovski

Најавата за нов заем очекувана, поважно е од каде и под кои услови ќе биде земен и како ќе биде потрошен, сметаат експертите

Sase Ivanovski

Дачиќ: На Западот му требаше резолуцијата за Сребреница за да ја оправда својата агресијата во 1999 година

Sase Ivanovski

Стоилковски: Преговорите за идната влада се во напредна фаза

Sase Ivanovski

СИТЕ ШТО ВО МОМЕНТОВ СТЕ ОСАМЕНИ, СЛУШАЈТЕ ГО ТОМ ХАРДИ

Sase Ivanovski

Спасовски: Се создаде перцепција дека ние од СДСМ сме им дале на ДУИ сè што побарале

Sase Ivanovski

Обвинителство истражува зошто цела недела заради технички проблеми се затворени 9 од 12 хируршките сали

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) СЕ ПРОДАВА КУЌАТА ОД ФИЛМОТ САМ ДОМА ЗА 5 МИЛИОНИ ДОЛАРИ

Sase Ivanovski
Вчитувам....