18.8 C
Скопје
05/04/2025 16:54
МАКТЕЛ

    

Мојсова-Чепишевска: Конечно и ѕвездите зборуваат на македонски

      

„О, еве ја таа проста земја од грч и од чекање / Што ги научи и ѕвездите да шептат на Македонски / А никој не ја знае.“ Така пееше Анте Поповски во далечната 1964. По 60 години, во 2024. со излегувањето на електронското издание „Инструменти на меѓународното космичко право“, во превод на Александар Ташковски, а под патронство на Меѓународното КОСМИЧКО ДВИЖЕЊЕ (МКД) од Битола, се потврди дека ѕвездите не само што шептат, туку веќе и зборуваат на македонски. Страста на поетот се отелотвори во ова издание кое е потврда за успешноста на Македонските СТУДЕНТИ ЗА ИСТРАЖУВАЊЕ И РАЗВОЈ ОД КОСМОСОТ (МК-СИРК) со седиште во Скопје. Со ова, универзитетската професорка Весна Мојсова-Чепишевска го започна своето излагање на промоцијата на изданието „Инструменти на меѓународното космичко право“, во превод на Александар Ташковски, на Правниот факултет „Јустинијан Први“ при УКИМ. Како што нагласи таа, според податоците што Александар Ташковски ги доби од матичната библиотека на ООН (која го направила истото истражување што веќе претходно го направил и самиот Ташковски и тоа преку Index translationum на УНЕСКО и која дојде до истиот заклучок како тој на Ташковски), македонскиот е првиот превод воопшто од кој било од официјалните јазици. Сега ја чекаме само уште официјална потврда од ООН.

– Уште некаде во 1948 год., Блаже Конески ќе констатира: „Нашиот јазик се кове најмногу во ковачницата на преведувањето“. Така што ова издание е само уште една потврда за тоа како македонскиот јазик се кове токму преку изнаоѓањето на најсоодветни решенија и изрази при преводот на тоа меѓународно космичко право, како се кове нашиот македонски јазик преку јасноста и пристапноста на сложената правна и научна терминологија што ја содржи ова дело. Допрва ова издание може да стане предмет на сериозни јазични проучувања, истакна Мојсова-Чепишевска.
Таа, во своето излагање го цитираше и Горан Стефановски, „Горд сум на нашата жилавост. И покрај сиот нарушен идентитет, заврзани раце, крпа во уста, обезличеност и распарченост, жив сум и гладен сум за живот. Знам дека ме има според нападите со кои работат да ме снема. Знам дека сум според упорноста со која се трудат да не сум. Мојата жилавост излегува од аванот во кој ме толчат и тиганот во кој се крчкам. Токму тој аван и тој тиган се моите места на моќ.“. Оваа девиза, според Мојсова-Чепишевска, како да ја води и целата екипа потписници на македонската верзија на „Инструменти на меѓународното космичко право“, и преведувачот, и рецензентот, и ревизорот, лекторот, соработниците… И оваа македонската верзија на „Инструменти на меѓународното космичко право“ нека покаже дека може да биде и едно од местата на моќ на македонството, нагласи таа.

   

Од друга страна, ако ја прифатиме мислата на Лудвиг Витгенштајн која гласи: „Границите на мојот јазик ги означуваат границите на мојот свет“, тогаш, и границите на македонскиот јазик преку овој превод фигуративно кажано добиваат и космички димензии т.е. го освојува и самото космичко пространство, како што напомена универзитетската професорка. – Радува фактот дека овој превод на македонски е седми по ред. Седумката како број носи длабоки симболички пораки. Магичноста на бројот седум лежи во тоа што таа се гледа како збир од светата тројка и потполната четворка, Во името на верувањето на бројот три како најсовршен, претставен преку триаголникот, симболот на врховниот Бог кој ја носи идејата за трипартитноста на космосот и светот по вертикала (Горна, Средна и Долна Земја или Небо, Земја, Подземје), се надоврзува и бројот четири кој, како симбол на врховниот Бог на бурата, претставува идеална потполна структура, олицетворена во правдата. И додека тројката е дел од паганските триглави божества како Триглав кај Словените и во паганската божествена тријада олицетворена во христијанското свето Тројство, како и од троичната симболика претставена низ поколенијата – татко, син, внук, четворката активно учествува во митовите за создавањето на космосот, создавањето на светот и ориентацијата во нив, преку страните на светот (исток-запад-север-југ), четирите годишни времиња, пролет-лето-есен-зима, четирите основни правци, горе-долу-лево-десно, кажа Мојсова-Чепишевска.

Според неа, Александар Ташковски со својата упорност, со својата посветеност направи нешто скоро невозможно, а тоа е македонскиот превод како седми по ред еднаш да биде да биде рамо до рамо до/со оригиналите на кинески, англиски, француски, руски, шпански и арапски, како официјалните јазици на ООН на кои се изготвуваат сите меѓународни договори, конвенции, резолуции и инструменти. Значи седмиот е македонскиот (како превод од англиски со дополнителна споредба на кинеското и шпанското издание). И тој е првиот на кој е направен воопшто превод на книгата „Инструменти на меѓународното космичко право“. И како што вели Симонета Ди Пипо, инаку директор на Канцеларијата за космички работи при Обединетите нации: „Оваа публикација е со наслов ’Меѓународно космичко право: Инструменти на Обединетите нации’ бидејќи претставува најсеопфатна и најсовремена збирка инструменти кои се изработени, унапредени и утврдени под покровителство на Обединетите нации.“ А еве ја таа најсеопфатна и најсовремена збирка инструменти која го определува, дефинира, прецизира меѓународното космичко право и на македонски. Сега и на македонски овие инструменти ни кажуваат и како продолжуваат „.. да обезбедуваат ефективна рамка за сѐ побројните и посложени предизвици на проучувањето и ползувањето на космичкото пространство за мирољубиви цели“. А ова издание, според Мојсова-Чепишевска е сериозно и компетентно и затоа што во целосната реализација зедоа учество стручњаци, лингвисти, но и проучувачи на јазикот и културата, македонисти. Така, како рецензент на ова издание свој потпис става академик Катица Ќукавкова. Проф. д-р Соња Китановска-Кимовска од Филолошки факултет „Блаже Конески“  при УКИМ, се јавува како ревизор на преводот направен од англиски јазик, додека соработниците д-р Игор Радев, синолог, е одговорен за преведувачкиот процес правејќи споредба со кинеското издание, и проф. д-р Сања Михајловиќ-Костадиновска, од Филолошки факултет „Блаже Конески“ при УКИМ, е одговорна за споредбата со шпанското издание. Изданието е просеано и низ лекторката лупа на м-р Емилија Величкова, професор по македонски јазик и литература во СУГС Гимназија „Јосип Броз Тито“ во Скопје, некогашна студентка на нашиот Филолошки факултет. Во завршницата на излагањето, Мојсова-Чепишевска наопомена и дека промоцијата на македонското издание „Инструменти на меѓународното космичко право“  е и во годината на два големи јубилија за македонистиката, 100 години од првиот буквар АБЕЦЕДАР и 80 години од македонската азбука. – Па нека зборуваат ѕвездите на македонски. И космичкото право нека одекнува и на македонски, поентираше универзитетската професорка.

  

Најново

Министерство за финансии: Димитриеска-Кочоска на Меѓународна контролинг конференција – Ефикасно управување со јавните финансии и одговорни институции главна смерница на фискалната политика

Sase Ivanovski

Клековски: Политичкиот дијалог е возможен само ако се заснова на факти и аргументи, а Македонија веќе има Национална развојна стратегија како и Стратегија за здравство

Sase Ivanovski

Министерство за внатрешни работи: Приведено лице во Македонска Каменица затоа што управувало возило под дејство на алкохол

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Богданка Кузеска: Со Тошковски на чело МВР е во хаос, бодигарди аздисуваат на улиците како на див запад!

Sase Ivanovski

СРЕДБА НА МАКЕДОНСКАТА И АМЕРИКАНСКАТА ДЕЛЕГАЦИЈА ВО ПС НАТО

Sase Ivanovski

Средба Исени – Филипиду: Со заеднички сили во управување со миграциите и борбата со илегалната миграција

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Манасиевски: Левица и Апасиев во директен договор со Извршител и банка купиле конфискуван имот за 3 пати пониска цена

Sase Ivanovski

Министерство за внатрешни работи: Лишен од слобода неготинец, украл возило и под дејство на алкохол и без возачка дозвола скршил рампи на наплатни станици на автопат

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Спасовски: Градоначалникот на Крива Паланка лажеше дека има цијанид 100-тици пати над дозволеното, за да шири паника и манипулира пред избори

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Вардар Неготино по нотите на Тодорчев и Стојановски го освои Прилеп

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Во 6-тата фудбалска лига во Шведска, се сретнаа КСД Македонија и Преспа Бирлик, клубови со потекло од доселеници од Македонија. Мечот почна со 1 минутно молчење во чест на загинатите од пожарот во Кочани

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Албанскиот претседател Бајрам Бегај на средба со Ахмети и Таравари во Скопје! Куртуазна средба или сепак се „крчка“ нешто

Sase Ivanovski

Јовица Страшевски, адвокат на обвинетиот Љупчо Палевски за убиствата на Вања и Панче, го брани клиентот

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ФАМИЛИИТЕ НА ЖРТВИТЕ ВО КОЧАНИ ДЕНЕСКА ОДДРЖАА МИРЕН ПРОТЕСТ

Sase Ivanovski

СРБИЈА КУПУВА СУПЕРКОМПЈУТЕР ЗА АИ ВРЕДЕН 50 МИЛИОНИ ЕВРА

Sase Ivanovski

Владимир Туфегџиќ го впери прстот во Обвинителството, оти не реагирале по сведочењата на дел од обвинетите во случајот за убиството на Вања Ѓорчевска и Панче Жежовски, дека грабнувања и убиства се планирале уште пред да се реализираат овие две

Sase Ivanovski

„The Dude“ во топ 100 кафулиња во светот

Sase Ivanovski

Градови пријатели на буџетот по пензионирање…Размислете за преселба во Шпанија…

Sase Ivanovski

ЕВРОПСКИТЕ ВИНАРИИ ЌЕ ПРЕТРПАТ ГОЛЕМИ ШТЕТИ ПОРАДИ ТАРИФИТЕ КОИ ГИ ВОВЕДЕ ТРАМП

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) АНКЕТА ВО БЕЛГРАД: Младината не знае кој бил Тито?

Sase Ivanovski

Кинескиот претседател ги собра на состанок во Пекинг менаџерите на најголемите светски компании

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Многу блиска средба помеѓу F-35 и Su-35 фатена на камера во пилотската кабина

Sase Ivanovski

Синџирите на снабдување се менуваат, тарифите се зголемуваат, а автоматизацијата се забрзува… но која е најголемата закана за старите производители на автомобили?

Sase Ivanovski

Кина ќе и забрани на САД да извезува храна во Кина, тоа ќе удри жестоко врз базата на Трамп а тоа се земјоделците во руралните средини

Sase Ivanovski

Во Јавното обвинителство е отворен предмет и се собираат докази со цел да се испита дали има евентуална кривична одговорност при загадувањето на Крива Река од рудникот „Тораница“ чиј концесионер е фирмата „Булмак 2016“

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) ТРАМП ОБЈАВИ ВИДЕО ОД БОМБАРДИРАЊЕ НА ГРУПА ОД 50 ХУТИ, БЕА УНИШТЕНИ СО ОГРОМНА БОМБА

Sase Ivanovski

Каде се регионалните депонии?

Sase Ivanovski

Амбасадата на САД во С. Македонија ги пречека конгресменот Мајк Тарнер и конгресменката Линда Санчез во Скопје

Sase Ivanovski

Повик до Претседателката на РСМ, Гордана Сиљановска-Давкова за непотпишување на Указите за штетни законски измени во образованието и доследно спроведување на заложбите за родова еднаквост

Sase Ivanovski

Спасовски: Истрагата за Кочани мора да даде одговори и за пропустите на МВР

Sase Ivanovski

ВМРО-ДПМНЕ: Градоначалникот од СДС на Крива Паланка, Митовски кривично да одговара за лагите со водата, ширење паника со цел собирање на политички поени

Sase Ivanovski

Шукова: Институциите затаија со загадувањето на Крива Река, одговорност мора да има

Sase Ivanovski

ВМРО ДПМНЕ: Што се крие зад купувањето деловен простор на Левица по 721 евро м² во Центар на Скопје кога во овој дел на градот не може да се најде квадрат под 2000 евра?

Sase Ivanovski

Јаневска: уписите во средно образование почнуваат на 14 јуни, конкурсот е креиран согласно изразените потреби на општините

Sase Ivanovski

Средба на претседателката Сиљановска-Давкова со кралот на Јордан, Абдула Втори

Sase Ivanovski

Граѓаните да не наседнуваат на измами со лажни сообраќајки, веднаш да пријават во полиција

Sase Ivanovski

Мицкоски: Да се воведат механизми каде нема да се дозволи билатерални спорови да бидат пречка за остварување на колективната и заедничка цел

Sase Ivanovski

(ФОТО ГАЛЕРИЈА) 5 ГОДИНИ ЧЛЕНСТВО  ВО НАТО – ПОСТОЈАН КОМИТЕТ НА ПАРЛАМЕНТАРНОТО СОБРАНИЕ ВО СКОПЈЕ

Sase Ivanovski

Претреси во струмичко, пронајдена дрога

Sase Ivanovski

Масовен крос во Куманово евоцира многу спомени на граѓаните за некогашните познати Крос трки во Југословија

Sase Ivanovski

Времето денеска променливо облачно со сончеви периоди

Sase Ivanovski

Љупчо Златев во „Само Вистина”

Sase Ivanovski

Совесен сограѓанин ни испрати галерија од актуелната состојба со непрописно паркирање во Дебар Маало

Sase Ivanovski

Џевдет Хајредини во „Само Вистина”

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) Се почесто, гужвите се избегнуваат преку возење на тротоар. Еве како е на „Словенечка“

Sase Ivanovski

Со воведувањето повисока царина се увиде и дека Америка и нашата државата имаат различни анализи за увозот и извозот

Sase Ivanovski

Исчезна 12-годишно дете во Србија

Sase Ivanovski

ИВАНОВСКА: КОРУПЦИЈАТА СО ЛИЦЕНЦИ ГО ЧИНИ НАЈСКАПОТО – ЖИВОТОТ НА ЛУЃЕТО!

Sase Ivanovski

Министрите доаѓаа и си заминуваа, ама го баталија Законот за работни односи

Sase Ivanovski

Семејствата на починатите во кочанската дискотека денеска излегуваат на протестен марш

Sase Ivanovski

Се зголемува бројот на загинати во земјотресот во Мјанмар

Sase Ivanovski

И бил дијагностициран рак во терминална фаза, одлучила да спие со што повеќе мажи

Sase Ivanovski

Стапија на сила основните царини од десет осто наметнати од Трамп

Sase Ivanovski

Агенцијата за управување со одземен имот незнае колку чинат запленетите возила, не води сметка каде се и кога ќе ги продаде…

Sase Ivanovski

ВО ВТОРНИК ЦЕЛ ДЕН БЕСПЛАТНИ ВЕБИНАРИ ЗА АЛАТКИ ЗА ВЕШТАЧКА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА ВО СЕМОС ЕДУКАЦИЈА

Sase Ivanovski

Компанијата „Fresh line“ започна со откуп на МЛАД КРОМИД за СКАНДИНАВСКИТЕ ПАЗАРИ, во најава нова успешна приказна!

Sase Ivanovski

(ВИДЕО) МЕЧКА ОСЛОБОДЕНА ОД СТАПИЦА Брзата реакција на службите го спаси дивото животно

Sase Ivanovski

ДИЈАЛОГОТ Е ДОБРЕДОЈДЕН, НО НЕ СО СТАРИТЕ ЛИЦА Димитриевски рече дека креаторот на проблемите не треба да биде и креатор на решенијата

Sase Ivanovski

СКАНДАЛ ВО ЕВРОПСКИОТ ПАРЛАМЕНТ Осум лица се обвинети за корупција

Sase Ivanovski

АНА ЛИРМАН „НЕПОСАКУВАН ГОСТИН“ ВО БАЊА ЛУКА Полицијата ја спроведе германската министерка до границата

Sase Ivanovski

(ВОЗНЕМИРУВАЧКО ВИДЕО) МРТВИ ТЕЛА ПО ТРОТОАРИТЕ ВО ГРАДОТ НА ЗЕЛЕНСКИ Руски проектил го уништи Криви Рих, 14 загинати, меѓу нив и пет деца

Sase Ivanovski

Реј Далио: Царините имаат важна последица, тие можат да ги подготват САД за голем конфликт или војна

Sase Ivanovski

Аргумент плус – Разговор со Оливер Андонов

Sase Ivanovski

Конференција: Итна акција за модернизација на регионалниот систем за управување со отпад

Sase Ivanovski

Тема на денот со Максим Димитриевски, претседател на ЗНАМ

Sase Ivanovski

СЕ НАВЕДУВААТ ОБЈЕКТИВНИ ПРИЧИНИ КОИ НЕ ЗАВИСАТ ОД АВИОКОМПАНИЈАТА – се одложува стартот на линијата Скопје-Дубаи

Sase Ivanovski

Официјална средба на претседателот на Стопанската комора, Бранко Азески и претставници на „Филип Морис Тутунски Комбинат Прилеп“

Sase Ivanovski

СО АВТОМОБИЛ УДРИЛ ПЕШАК ВО СКОПЈЕ, ПА ПОБЕГНАЛ Повредениот завршил во болница

Sase Ivanovski

ПОЛИЦАЈЦИ ЛАЖЕЛЕ ЗА ДА ГО СПАСАТ „ПОРШЕТО“ Дисциплинска за двајца службеници од обезбедувањето на Претседателот

Sase Ivanovski

СН Мото Центар: Највисоки стандарди на технички преглед на возила и поволности за клиентите

Sase Ivanovski

Димитриевски за изјавите на Филков и Милошоски: Тоа се лични ставови

Sase Ivanovski

Маргот Роби: Леонардо е бубалица

Sase Ivanovski

МВР: Дисциплинска постапка за двајца полициски службеници кои лажно тврделе дека возилото “порше” е службено

Sase Ivanovski

Виктор Мизо, директор на Костал: Овие два дена имам спиено само пола саат откако Трамп воведе царини за Европа

Sase Ivanovski

Tрајковскa: 30 000 граѓани во земјава работат за германската авто индустрија

Sase Ivanovski

Како Трамп му објави војна на светот

Sase Ivanovski

РИЗИКОТ ЗА ГЛОБАЛНА РЕЦЕСИЈА СКОКНА НА 60% Светската економија пред сериозен удар, предупредува Џеј Пи Морган

Sase Ivanovski

КОЧАНИ ПРЕД КОЛАПС, СЀ Е ЗАГЛАВЕНО Институциите пред блокада, итно е потребен избор на вд градоначалник

Sase Ivanovski

Таткото на Илон Маск: Тешко е да немаш почит кон Путин како човек

Sase Ivanovski

САД го прекинаа емитувањето на „Радио Слободна Европа“ во Русија, Украина, централна Азија и Источна Европа

Sase Ivanovski
Вчитувам....